Б д т кишилик һоқуқ алий комиссари волкер түрк “хәлқара ирқий қирғинчилиқ күни” дә техиму конкрет болушқа чақирилди

Вашингтондин мухбиримиз әркин тәйярлиди
2023.12.05

Б д т кишилик һоқуқ алий комиссари волкер түрк 5-декабир күни б д т “ирқий қирғинчилиқ әһдинамиси” мақулланғанлиқиниң 75 йиллиқи мунасивити билән нутуқ елан қилған, лекин униң сөзи иҗтимаий таратқуларда тәнқидкә учриған. Иҗтимаий таратқулардики инкасларда, униң ирқий қирғинчилиқни тилға алғанда мүҗмәл болмаслиқи, униң конкрет болуши, конкрет йүз бериватқан ирқий қирғинчилиқларни тилға елиштин өзини қачурмаслиқи тәләп қилинған. Волкер түрк X та елан қилған сөзидә, “ ‛ирқий қирғинчилиқ әһдинамиси‚ ниң 75 йиллиқи бизгә шуни әскәртиду: ирқий қирғинчилиқ һечбир вақит агаһландуруш бәрмәй башланған әмәс. У һәмишә сахта учур вә өчмәнликни түрткә қилған системилиқ кәмситишниң юқири пәллисидур” дегән. Униң тәкитлишичә, “биз бу агаһландурушлардин һошяр турушимиз вә ирқий қирғинчилиқниң алдини елиш һәм уни җазалашни тәләп қилишимиз керәк” икән.

Һалбуки, X тики бәзи инкасларда, униң “қәйәрдә ирқий қирғинчилиқ йүз бериватқанлиқи” ға чүшәнчә бериши, болмиса униң бу хил “абстракт сөзлириниң һәқиқий җинайәткә қарита һечқандақ әһмийити болмайдиғанлиқи” тәкитләнгән. Йәнә бәзи инкасларда тәкитлишичә, “биз очуқ-ашкара ирқий қирғинчилиққа шаһит болуватқан бир пәйттә, бу хил омуми ‛тәләппуз‚ қорқунчлуқ һәм хәлқара кишилик һоқуқ қануниға бузғунчилиқ қилидикән.”

Әнглийә парламенти юқири палатасиниң әзаси лорд алтун 5-декабир елан қилған видийосида, әнглийә палата әзалирини өзиниң сунған “ирқий қирғинчилиқни бекитиш йеңи қанун лайиһәси” ни қоллашқа чақирған. Лорд алтунниң тәкитлишичә, б д т ниң “ирқий қирғинчилиқ әһдинамиси” мақуллап ирқий қирғинчилиқниң алдини елиш вә җазалашни бекиткинигә 75 йил болған болсиму, “лекин уйғурлар мәсилисидә даим вәз ейтиштин башқа иш болмиған. ” у, өзиниң бу йеңи қанун лайиһәсини сунғанлиқини билдүргән. Волкер түрк өткән йили 11-айда б д т кишилик һоқуқ алий комиссарлиқ вәзиписигә олтурғандин бери, бирқанчә қетим юмшақ тәләппузда “шинҗаңниң кишилик һоқуқ вәзийити” ни тилған алған болсиму, әмма у уйғур тәшкилатлири вә кишилик һоқуқ органлири тәрипидин уйғур мәсилисидә дадил болмаслиқ билән әйиблинип келингән иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.