Б д т кишилик һоқуқ мутәхәссислири тайландики уйғурларниң әһвалиға көңүл бөлүшни тәләп қилған

Вашингтондин мухбиримиз җәвлан тәйярлиди
2024.04.24

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати халиғанчә тутуп туруш мәсилиси хизмәт гурупписи қатарлиқ орунлар вә б д т кишилик һоқуқ мутәхәссислири тайланд һөкүмитигә илтимас сунуп, улар тутуп туруватқан уйғурларниң әһвалиға көңүл бөлүшни тәләп қилған; улар тутқундики бу уйғурларниң қийин шараитта яшаватқанлиқини, хорлуқ, һақарәт вә қийин-қистаққа учраватқанлиқини, бу җәрянда бәш уйғурниң өлгәнликини, униң ичидә иккисиниң нарәсидә балилар икәнликини әскәрткән.

Илтимас билән қошуп сунулған доклатта мундақ дейилгән: “2014-йил 3-айдин башлап, бир түркүм уйғурлар тайланд көчмәнләрни тутуп туруш мәркизи вә түрмиләрдә уларниң һаятиға хәвп йетидиған шараитта тутуп турулди. Шундин буян 5 адәм қаза қилди, йәнә 48 адәм түрмидә йетиватиду. Буниң ичидә бәш әр түрмидин қечишқа урунғанлиқи сәвәбидин 12 йиллиқ кесилип, қамақ җазаси өтәватиду. 43 Адәм йәнила баңкоктики көчмәнләр идарисиниң қамақханисида йетиватиду” .

Доклатта йәнә, хитайдин қечип тайландта тутулған 350 уйғурдин 173 адәмниң 2015-йил 7-айда түркийәгә қобул қилинғанлиқи, 109 әр, аял вә балиниң хитайға қайтурулғанлиқи, уларниң өлүк-тирикликиниң техи намәлум икәнлики, тайландта һазир тутуп турулуватқанларниң яхши озуқлиниш, давалиниш шараитиниң йоқлуқи вә көпинчисиниң саламәтлик әһвалиниң начарлиқи, һаятиниң хәвп астида икәнлики алаһидә тәкитләнгән.

Тайланд һөкүмитигә сунулған илтимасниң ахирида, тайланд һөкүмитидин кишилик һоқуққа мунасивәтлик хәлқара қанунға һөрмәт қилип, бу уйғурларни қайтурмаслиқ яки үчинчи бихәтәр дөләткә йөткәш, чеградин чиқириветишни адил бир тәрәп қилиш, шуниңғичә уларниң туруватқан шараитини ениқ тәкшүрүп көрүш вә уларниң яшаш муһитини яхшилаш қатарлиқлар тәләп қилинған.

 

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.