Xitayning “Shinjang ishlepchiqirish-qurulush bingtu'eni” yéqinqi 10 yilda Uyghur élide 11 sheher, 63 bazar qurup bolghan

Muxbirimiz erkin
2022.10.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Amérika hökümiti teripidin Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq qilishta aktip rol oynash bilen eyiblinip émbargo yürgüzülgen xitayning “Shinjang ishlepchiqirish-qurulush bingtu'eni” yéqinqi 10 yilda Uyghur élide 11 sheher, 63 bazar qurup bolghan. Rayon weziyitini yéqindin közitip kéliwatqan analizchilarning éytishiche, bu, xitayning rayondiki mezkur yérim qoralliq we yérim ishlepchiqirish apparatining rayonda qanchilik téz sür'ette kéngiyiwatqanliqi, Uyghur aptonom rayonigha tewe zéminlarni iskenjige éliwatqanliqi we uning ornini igilewatqanliqini körsitidiken.

“Bingtu'en” gézitining 2-öktebir bergen bu heqtiki xewiride, bingtu'enning xitay kompartiyesi 18-qurultiyidin buyan, shinjang sheher-bazarlirining omumiy orunlashturushigha aktip birleshtürüp, “Bingtu'enche alahidilikke ige sheher-bazar sistémisi shekillendürgenliki” ni, 11 nahiye derijilik sheher berpa qilghanliqini bildürgen.

Xitay hökümiti 2017-yili bashlan'ghan chong tutqun bilen bir waqitta bingtu'enning jenubqa kéngiyishinimu tézletken. Bingtu'enni jenubtiki Uyghurlar zich olturushluq oblast, wilayetlerge kéngeytip, Uyghurlarni bingtu'en arqiliq kontrol qilish shi jinpingning atalmish “Yéngi dewrdiki shinjangni bashqurush istratégiyesi” ning muhim nuqtilirining biri bolghanidi.

“Bingtu'en” gézitining éytishiche, bingtu'en xitayning 13-5 yilliq pilani mezgilide kona olturaq rayonliridiki 130 ming 740 öyni özgertken, 2019-yildin 2021-yilghiche sheher-bazarlardiki kona reste rayonliridin 144 ni ‍özgertken bolup, bu 90 minggha yéqin a'ilige chétilidiken.

Bingtu'en chong tutqunda lagér we türmilerni kontrol qilish, bashqurush, mejuri'i emgekke sélish, Uyghur a'ililirige xitay kadirlirini orunlashturushta zerbidar rol oynighan. Amérika hökümiti shu seweblik bingtu'en we uning yuqiri derijilik mes'ullirigha émbargo yürgüzgenidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.