Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti mejburiy tughmas qiliwétishni "Qirghinchiliq" dep körsetti

Muxbirimiz eziz
2020-06-30
Élxet
Pikir
Share
Print

Yéqindin buyan xitay hökümitining Uyghurlar diyaridiki mejburiy yolgha qoyuwatqan tedbirliridin qiz-chokanlarni mejburiy tughmas qiliwétishi xelq'aragha köplep melum boldi. 30-Iyun küni amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti bu munasiwet bilen mexsus bayanat élan qilip, xitay hökümitining mejburiy tughmas qiliwétish tedbirlirini "Qirghinchiliqqa barawer" dep körsetti.

Bayanatta xitay hökümitining Uyghur nopusini cheklesh üchün qiz-chokanlarni mejburiy yosunda tughmas qiliwétishi xelq'aradiki qirghinchiliqqa munasiwetlik qanun maddilirigha sélishturulidu. Uningda körsitilishiche, "Qirghinchiliq jinayitining aldini élish we jazalash ehdinamisi" ning 2-maddisida éniq qilip "Qirghinchiliq dégende türlük charilerni qollinip melum étnik türkümdiki kishilerning nopus jehettiki köpiyishini cheklesh qilmishi közde tutulidu" déyilgeniken.

Mezkur teshkilatning komissari nuri türkel bu heqte söz qilip "Xitay hökümitining özliri élan qilghan sanliq melumatlar xitay kompartiyesining Uyghur, qazaq we bashqa türkiy tilliq musulmanlar nopusini cheklesh üchün türlük charilarni qolliniwatqanliqini körsetmekte. Biz tashqi ishlar ministirlikimizni xitay hökümiti gherezlik halda qirghinchiliq jinayiti sadir qiliwatamdu-yoq, dégen téma boyiche tekshürüp körüshke dewet qilimiz. Shundaqla amérika hökümitini birleshken döletler teshkilatida xitay kompartiyesining Uyghurlargha qarshi sadir qiliwatqan jinayetlirige qarshi birer qarar layihisini otturigha qoyushqa chaqirimiz" dédi.

Bayanatta körsitilishiche, Uyghur diyaridiki lagér tutqunlirining zor bir qismi "Köp perzentlik bolghan" dégen eyib bilen tutqun qilin'ghanlar iken. Xitay hökümitining tughmas qiliwétish tedbirlirining netijiside 2019-yili Uyghurlar diyaridiki tughut nisbiti 24 pirsent töwenlep ketken. Yene kélip 500 mingche gödekning ata-anisidin juda bolup, hökümet bashqurushidiki daril'étamlargha mehkum bolushi hemde bu jayda özlirining diniy étiqadi we til-yéziqidin mehrum qaldurulushi bu mesilini téximu éghirlashturuwétidiken.

Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitétining komissari geriy bawur bu heqte toxtilip: "Xitay kompartiyesining 21-esirde mejburiy tughmasliq tedbirini qollinishi ademni shürkendüridu. Biz amérika prézidénti donald tramp we amérika hökümitini 'Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanuni'ni tézin ijra qilip bu wehshiyane jinayetlerge jawabkar emeldarlargha jaza bérishke jiddiy chaqirimiz" dédi.

Toluq bet