Әркинлик сарийи йиллиқ доклатида хитай һөкүмитини “дуня демократийәсигә тәһдит”, дәп көрсәтти

Мухбиримиз ирадә
2019.02.05
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Америкидики кишилик һоқуқ органлиридин “әркинлик сарийи” бүгүн һәрқайси дөләтләрниң өткән бир йил ичидики әркинлик вәзийити баһалап чиқилған йиллиқ доклатини елан қилди. Доклатта уйғур елидики лагерлар мәсилиси дунядики “ирқий қирғинчилиқ хаһишлириниң артиш” вәзийитигә мисал қилип көрситилгән.

Әркинлик сарийиниң көрситишичә, дуня миқясида “ирқий қирғинчилиқ” хаһиши йүксәлгән. Җүмлидин хитай һөкүмити 800 миңдин-2 милйонғичә болған уйғур вә башқа мусулман милләтләрни “қайта тәрбийә” лагерлириға қамиған. Русийә қиримни ишғал қилиш арқилиқ қирим татарлириға бесимни күчәйткән, бирма һөкүмити болса роһинга мусулманлирини қирған вә мәҗбурий көчүшигә сәвәб болған.

Әркинлик сарийи доклатида юқиридики бу һәрикәтләрни “бу чоң дөләтләрниң өз ичидики аз санлиқ милләтләрниң өзгичә кимликини йоқ қилишқа урунушидин ибарәт” дәп баян қилған.

Доклаттин қариғанда хитай бу йилму дунядики “әркин болмиған дөләтләр” қатаридин орун алған болуп, у шундақла йәнә дуняда интернет тор чәклимиси вә юқири техникилиқ назарәт системисиниң омумлишишида башламчилиқ рол ойнимақтикән. Әркинлик сарийиниң қаришичә, хитай һөкүмитиниң юқири пән-техника арқилиқ өзиниң һакиммутләқ түзүмини йәниму күчләндүрүши вә бу дигитал қудрәткә игә болған һакиммутләқ түзүмини дуняға яймақчи болуши дуня демократийәсигә җиддий тәһдит пәйда қилмақтикән.

Доклатта йәнә хитай һөкүмитиниң хитай ичидила бесим сиясити йүргүзүп қалмай, бәлки чәтәлләрдики уйғур җамаитиниму йеқиндин тәқиб қилип, уларни тәһдит астиға алғанлиқиму тилға елинған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.