Дуняниң һәр қайси җайлирида икки қетимлиқ шәрқий түркистан җумһурийитиниң 90 йиллиқи вә 79 йиллиқи хатириләнди

Вашингтондин мухбиримиз әркин тәйярлиди
2023.11.13

Дуняниң һәр қайси дөләтлиридики уйғурлар 11- вә 12-ноябир күнлири өткән әсирниң 30- вә 40-йиллирида қурулған икки қетимлиқ шәрқий түркистан җумһурийитиниң 90 йиллиқи вә 79 йиллиқини һәр хил шәкилләрдә хатирилиди. Шу күни америка, канада, японийә, норвегийә, шиветсийә, фирансийә, голландийә, әнглийә, австралийә, түркийә қатарлиқ дөләтләрдики уйғурлар йиғилиш өткүзүш, коча йүрүши қилиш, байрақ чиқириш, шәрқий түркистан җумһурийәтлириниң тарихий һәққидә лексийә сөзләш, қурбанларға дуа-тилавәт қилиш, бәзи дөләтләрниң аммиви елан-сәнәт екрани вә тәшвиқат аптомобиллирида икки җумһурийәтни тонуштуруш қатарлиқ шәкилләр арқилиқ бу икки җумһурийәтниң йеқинқи заман уйғур миллий азадлиқ вә мустәқиллиқ инқилабида тутқан орни һәм униң тәҗрибә савақлирини намаян қилған болди.

Хусусән, 11-ноябир күни дуня уйғур қурултийиниң пиланлишида ню-йоркниң ават сода мәркизи болған “дәвр мәйдани” дики ғайәт зор бир телевизийә екранида икки қетимлиқ җумһурийәтни хатирилиши алаһидә диққәт қозғиди. “дәвр мәйдани” дики зор телевизийә екранида “1933-вә 1944-йиллиридики шәрқий түркистан дөләт байрими” дегән хәт йезилған һәм 1933-йилидики шәрқий түркистан ислам җумһурийитиниң гириби һәм шәрқий түркистанниң ай юлтузлуқ көк байриқи чиқириши, дуняниң әң қайнақ сода мәркизи болған бу мәйдандики он миңлиған тамашибин вә саяһәтчиниң алаһидә диққити вә қизиқишини қозғиғанлиқи мәлум.

Охшаш бир вақитта йәнә фирансийәдики уйғур институтиму үч тәрипи екранлиқ бир елан-сәнәт аптомобилида икки қетимлиқ җумһурийәткә аит тарихи рәсимләрни, шундақла нөвәттә уйғурлар дуч келиватқан “ирқий қирғинчилиққа” даир сүрәтләрни чиқирип, париж кочилирида намаян қилиши йолучиларниң диққити вә қизиқишини қозғиған. Бу икки җумһурийәтниң тунҗи қетим ню-йоркниң “дәвр мәйдани” вә париждин ибарәт икки хәлқаралиқ шәһәрдә диҗитал васитиләр арқилиқ хатирилинишидур.

1933-Йили қәшқәрни мәркәз қилип қурулған шәрқий ислам түркистан җумһурийити 3 айдәк, 1944-йили ғулҗани мәркәз қилип қурулған шәрқий түркистан җумһурийити 5 йилдәк мәвҗут болуп турған. 11 Йил ичидә арқа-арқидин қурулған бу икки қетимлиқ җумһурийәт, уйғурларниң өткән әсирдики мустәқил заманиви дөләт қуруш тиришчанлиқлириниң әң шанлиқ намайәндиси сүпитидә хатирилинип кәлмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.