Xitay tashqiy ishlar ministiri Uyghur irqiy qirghinchiliqini "Bimenilik" dep inkar qilghan

Muxbirimiz erkin
2021-03-08
Share

Xitay tashqiy ishlar ministiri wang yi 7-mart béyjingda yilliq axbarat yighini ötküzüp, xitayning Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq yürgüzüwatqanliqi toghrisidiki delillerni "Bimenilik" we "Pütünley yalghan" dep inkar qilghan.

Wang yi lagérdiki Uyghurlarning xorlashqa uchrawatqanliqigha da'ir téximu köp deliller ashkarlan'ghan, xitay hökümiti Uyghur ayallirini mejburiy tughmas qilip, Uyghur balilirini a'ililiridin ayriwétish, Uyghurlarni yurt-makanliridin köchürüsh, mejburiy emgekke sélish bilen eyibliniwatqan, amérika, kanada, gollandiye qatarliq döletler xitayning bu herkitini "Irqiy qirghinchiliq" dep étirap qilghan bir mezgilde bu sozlerni qilghan.

BBC Yéqinda xitayning Uyghurlarni mejburiy emgekke séliwatqanliqi, lagérdiki ayallarni xorlap, ulargha sistémiliq basqunchiliq qiliwatqanliqini ashkarlighan. Xelqara qanunshunaslar xitayning rayondiki basturush herkitining b d t "Irqiy qirghinchiliqning aldini élish-jazalash ehdinamisi" diki maddilargha toluq chüshüdighanliqini bildürgen. Roytérs agéntliqining qeyt qilishiche, wang yi "Shinjangdki atalmish irqiy qirghinchiliq 'külkilik derijide bimenilik'. Bu yaman gherezlik bir pitne we pütünley yalghan" dégen. Wang yi xitayning Uyghurlargha hazir irqiy qirghinchiliq qiliwatqanliqini inkar qilipla qalmay, belki gherb döletlirini indiyanlar, afriqaliqlar, yehudilar we oborjinlargha "Irqiy qirghinchiliq" qilish bilen eyibligen.

U "Irqiy qirghinchiliq, déyilse köp qisim kishilerning eqlige 16-esirdiki shimaliy amérikiliq yerlikler, 19-esirdiki afriqaliq qullar, 20-esirdiki yehudilar we hazirghiche küresh qiliwatqan awstraliyediki oborjinlar kélidu," dégen. U yene kishilerning shinjangni ziyaret qilishini qarshi alidighanliqini bildürgen. Lékin xitay hokumiti b d t kishilik hoquq aliy komissarining Uyghur élida tekshürüsh élip bérish iltimasigha shert qoshup, uning xalighan jayni tosqunluqsiz tekshürüsh telipni ret qilip kelgen idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet