Kanadaning bu qétimliq saylimida xitaygha qandaq pozitsiye tutush mesilisi muhim rol oynaydiken

Muxbirimiz jewlan
2021.08.18

Yéqinqi yillardin buyan, kanada bilen xitayning munasiwiti yamanliship ketken bolup, xitayning Uyghurlargha yürgüzüp kéliwatqan irqiy qirghinchiliqi, bir qanche kanada puqrasigha zeher etkeschiliki we dölet bixeterlikige ziyan sélish jinayiti artip ularni qolgha élishi, xu'awéy shirkiti xojayinining qizi méng wenjoning amérikagha ötküzüp bérilgenlikidin öch élishi qatarliq öktem, zorawan qilmishliri kanada xelqi we kanada hökümitining naraziliqini qozghap kéliwatqanidi.

“Vice Zhurnili” torining xewirige qarighanda, aldinqi heptining seyshenbe küni xitay soti kanada puqrasi robért shéllinbérgni “200 Gram zeherlik chékimlik etkeschiliki bilen shughullan'ghan” dep ölüm jazasigha höküm qilghandin kéyin, kanada konsérwatiplar partiyesining rehbiri érin otul xitay hökümitining bu siyasiy öch élish qilmishigha naraziliq bildürgen. U muxbirlargha qilghan sözide “Shéllénbérgning naraziliq erzining ret qilinishidin bu mesilining mahiyitini ochuq körgili bolidu. Bir chet el hökümiti (xitay hökümiti) siyasiy seweb tüpeylidin bir kanada puqrasining jénigha zamin bolmaqchi” dégen. U bu sözini kanada bash ministiri jastin trodu kanada fédratsiye saylimining bashlan'ghanliqini resmiy élan qilishtin bir nechche kün burun éytqan. U yene kanada hökümitining 2022-yilliq béyjing qishliq olimpék musabiqisini bayqut qilishini teshebbus qilghan.

Yuqiriqi xewerde körsitilishche, konsérwatiplar partiyesining yéqinda élan qilghan siyasiy programmisida xitayning mustebit we xelq'ara qanun'gha hörmet qilmaydighan bir dölet ikenliki köp tilgha élin'ghan, uningda mundaq déyilgen: “Xitay kompartiyesining rehberlik qatlimi kanadaning menpe'eti we bizning qimmet qarashlirimizgha üzlüksiz tehdit saldi. Ularning bizning puqralirimizni tutqun qildi, iqtisadimizgha zerbe berdi, kanadaliq xitay puqralirigha wehime saldi”.

Analizchilarning bildürüshiche, saylam mezgilide xitay hakimiyitige naraziliq bildürüsh we uninggha qattiq qol siyaset yürgüzüsh teshebbusini otturigha qoyush konsérwatiplar partiyesi paydilinidighan bir wasite bolushi mumkin iken. Nöwette kanadaning hakimiyet béshidiki lébrallar partiyesimu puqralarning mahilliqini qolgha keltürüsh üchün xitaygha qattiq pozitsiye bildürüshke bashlighan. Tashqiy siyaset gerche saylighuchilar eng az köngül bölidighan mesile bolsimu, kanada bilen xitayning munasiwiti iqtisad we xitay köchmenliri siyasiti bilen zich baghlinip ketken bolup, kanadaning 9-aydiki saylimida puqralarning muhim diqqet nuqtisi bolidiken.

Kanadaning 2016-yildiki nopus tekshürüshide, 1 milyon 800 ming kanada puqrasi özining xitay neslidin ikenlikini bildürgen. Mutexesislerning qarishiche, bu qétimliq saylamda konsérwatiplar partiyesi bolsun yaki lébrallar partiyesi bolsun, hemmisi xitay bilen kelgüside qandaq munasiwet ornitish mesilisige duch kélidiken؛ kanadadiki nechche milyon xitay köchmenlirining qollishigha érishish üchün bolsimu, kishilik hoquq, koruna wirusi, irqiy kemsitish dégendek sezgür mesililerni muwapiq bir terep qilishigha toghra kélidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.