Xitayning dunyani qaplighan küntaxta mehsulatliri qul emgiki bedilige kelgen

Washin'gtondin muxbirimiz jewlan teyyarlidi
2024.04.03

Nöwette quyash énérgiyesi dunya boyiche tok ishlepchiqiridighan eng pakiz énérgiye dep qariliwatqan bolup, peqet quyash énérgiyesidin paydilinish téxnikisila 2050-yilghiche özgermeydighan tereqqiyat nishani bolup qalghan. Halbuki, qayta hasil bolidighan tok énérgiyesining üchtin ikki qismi küntaxtidin kélidiken, xitay buningdin paydilinishta bir qedem aldigha ketken.

“Dewr” zhurnilining yéqinda élan qilghan xewirige qarighanda, xitay 10 yil burunla dunyadiki küntaxta bazirining 40 pirsentini igiligen bolup, bügünki künde 80 pirsentini igiligen, yeni dunya bazirini asasen monopol qiliwalghan. 2023-Yilning aldinqi yérimida, xitayning küntaxta éksporti 34 pirsent ashqan. Emma buning arqisigha mejburiy emgektin ibaret wehshiy, rezil, qarangghu bir ré'alliq yoshurun'ghan. Xewerde mundaq déyilgen: “Xitayning quyash énérgiyesi sana'iti xitay kompartiyesining shinjangdiki Uyghur qatarliq az sanliq milletlerge ziyankeshlik qilghanliqi bilen chétishliq, buning ispatliri toluq. Dunyadiki küntaxtilarning yérimi dégüdek Uyghur rayonidin chiqidighan kiristalliq kirimniyini ishlitidu”.

Xewerde éytilishiche, jow baydin hökümiti gerche küntaxtigha oxshash yéshil énérgiye kesiplirini tereqqiy qildurush üchün uninggha toluqlima yardem bérish we bajdin kechürüm qilish siyasetlirini yolgha qoyghan bolsimu, amérikaning küntaxta shirketliri xitayning erzan bahaliq küntaxta mehsulatliri bilen riqabetlishelmigen. Shuning bilen beziler “Amérika xitayning küntaxta mehsulatlirini import qilish cheklimisini boshitish kérek” dep qarighan. Emma amérika uni “Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni” bilen chekligenliki üchün, bu cheklimini boshitish mumkin emes iken. Halbuki amérikadiki küntaxtilar wiyétnam, tayland qatarliq döletlerdin import qilin'ghan bolup, uningghimu xitayda ishlen'gen zapchaslar ishlitilgen.

Xulase qilip éytqanda, xitayning bügünki künde quyash énérgiyesi sana'itide yétekchi orunda turushi amérika we uning ittipaqdashlirining yéngi énérgiye tereqqiyatigha, hetta dölet xewpsizlikige ziyanliq iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.