Lagér shahidi qelbinurning bayanliri lagérdiki wehshiliklerni téximu ashkara qildi

Muxbirimiz eziz
2020.08.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

2019-Yili öktebirde yawropagha chiqqan qelbinur sidiq ‍ürümchi shehri sirtidiki sangfanggo rayonida üch yil xitay tili oqutquchisi bolup ishligen bolup, yéqinda özining lagérda körgen-bilgenlirini tashqiy dunyagha ashkarilidi. Bular arqiliq lagér heqqide ilgiri melum bolghan bezi ehwallarning emeliyette uningdin nechche hesse éghir ikenliki yene bir qétim delillendi.

“Diplomat” torida 17-awghust küni élan qilin'ghan tepsiliy xewerde éytlishiche, qelbinur ürümchi we bashqa jaylardiki siyasiy weziyetning özgirish ehwali, bolupmu chén chüen'go wezipige teyinlen'gen 2016-yilidin kéyinki basturush ehwalining tereqqiyati heqqide birinchi qol bayanlar bilen temin etken. U bayanlirida lagiérlardiki da'imliq ölüm-yitim hadisisi, jismaniy qiynaq, acharchiliq, turmush shara'itining insan tesewwur qilghusiz derijidiki nacharliqi qatarliqlarni janliq teswirlep bergen. 

Qelbinurning alahide diqqitini qozghighini lagérgha qamalghanlar ichide birmu xitayning bolmasliqi, yene kélip lagér tutqunlirining mutleq köp qismining normal diniy étiqad bilen shughullan'ghan chong yashliq kishiler, Uyghur sodigerler we yash oghul-qizlardin bolushi bolghan. On ming Uyghur ayal qamalghan chong lagérdikilerning atmish pirsenttin köpreki yashinip qalghan kishiler bolup, hemmisining chéchi chüshürüwétilgen. Qalghanlar pütünley jelpkar yash qizlar bolup, qelbinur bilen bir qatarda shu qizlarmu mejburiy tughmasliq tedbirlirining qurbanliri qiliwétilgen. Lagér saqchiliri qelbinurgha tutqun qizlarning kolléktip basqunchiliqqa uchrishining héchqanche ejeblinerlik ish emeslikini, ularning jinsiy yollirigha tok kalteklirini tiqishning her küni dégüdek bolidighan ish ikenlikini sözlep bergen. Ene shundaq xorluq we tughmasliq tedbirliri éghir kélip jan üzgen bir qizning ölükini daqiritip sörep élip chiqip ketkenni körgen qelbinur nechche kün'giche ésini yoqitip qoyghandek bolup qalghan. 

Qelbinur lagérda yétip chiqqanlardin ölüp ketkenlerni, aqsaq-cholaq bolup qalghanlarni, shuningdek pütünley sarang bolup ketkenlerni yüzlep körgen. Rohiy jehettin lagérda yatqanlardinmu bekrek weyran bolup ketken qelbinur axiri qizini yoqlash bahaniside yawropagha chiqqandin kéyin özi shahid bolghan ré'alliqni ashkarilash qararigha kelgen. 

Qelbinurning hékayisi bekmu uzun hékaye.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.