Nobél tinchliq mukapatigha érishküchi xitay öktichi lyu shawbo wapatining 5 yilliqi xatirilendi

Muxbirimiz erkin
2022.07.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

13-Iyul küni, nobél tinchliq mukapatigha érishküchi ataqliq xitay öktichisi lyu shawboning wapat bolghanliqigha 5 yil tolghan xatire kündur. U eyni waqitta xitayda fédiratsiye tüzümini yolgha qoyushni teshebbus qilghanliqi üchün qolgha élinip, muddetlik qamaq jazasigha höküm qilin'ghan we türmide wapat bolghan idi. Shu munasiwet bilen 13-iyul küni nyu-york, london qatarliq sheherlerde, shundaqla yaponiye, teywen qatarliq jaylarda xitay öktichiliri pa'aliyet ötküzüp, lyu shawbo wapatining 5 yilliqini xatirligen.

Lyu shawbo béyjing pidagogika uniwérsitétining sabiq oqutquchisi bolup, u 2008-yili xitay öktichilirining xitayda fédiratsiye tüzümini yolgha qoyush heqqidiki “2008 Asasi qanun nizamnamisi” ni élan qilishqa yétekchilik qilghan, 2009-yili xitay da'iriliri teripidin qolgha élin'ghan.

Xitay hökümiti lyu shawboni “Dölet hakimiyitini aghdurushqa qutratquluq qilish jinayiti” bilen eyiblep, 11 yilliq qamaqqa höküm qilghan. Biraq u 2017-yili türmide jiger raki bilen wapat bolghan. Xitay hökümiti uning gherb ellirige bérip dawalinishini ret qilghan idi. Radiyomiz xitay bölümining xewer qilishiche, teywendiki xatirlesh pa'aliyitige lyaw yiwu, yen kéfu qatarliq chet ellerdiki xitay yazghuchi we sen'etchiliri, kishilik hoquq qoghdighuchiliri, axbarat erkinliki pa'aliyetchiliri qatnashqan.

Pa'aliyette sözge chiqqan bezi kishilik hoquq qoghdighuchiliri xitay kompartiyesi hakimiyet yürgüzgen 70 yildin béri nurghunlighan “Lyu shawbolar” ning bir-birlep tutqun qilinip kelgenliki, “Teywenliklerning bu mustebit hakimiyetni éniq tonup yétishi kérekliki” ni éytqan.

Melum bolushiche, yighin'gha qatnashquchilar teywen hökümitidin lyu shawboning heykilini ammiwi meydanda tikleshke sorun hazirlap bérishini telep qilghan. 2010-Yili lyu shawbo türmidiki waqtida uning xitayda tinchliq we démokratiyeni algha sürüsh yolida körsetken tirishchanliqi seweblik nobil tinchliq mukapatigha layiq körülgen idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.