Ма шиңрүй: “мәдәнийәт ядикарлиқлири шинҗаңниң әзәлдин тартип хитайниң айрилмас бир парчиси икәнликини испатлиди”

Мухбиримиз әркин
2022.05.23
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Уйғур аптоном районлуқ парткомниң секритари ма шиңрүй уйғур аптоном районлуқ музийниң қайта лайиһәлинип йеңидин ечилған 2-басқучлиқ көргәзмисини көздин кәчүргәндә, уйғур елиниң тарихий вә мәдинийәт ядикарлиқлирини қандақ тәтқиқ қилиш, уни һазирқи реаллиқ билән қандақ бағлаш тоғрисида көрсәтмә бәргән. Униң тәкитлишичә, “мәдәнийәт ядикарлиқлири шинҗаңниң әзәлдин тартип хитайниң айрилмас парчиси икәнликини испатлиған” икән. У “омумий тарих вә мәхсус тарихниң һәр қайси тәрәплирини әтраплиқ тәтқиқ қилип, буни шинҗаңниң реаллиқи билән зич бағлап, җоңхуа миллити ортақ еңи тәтқиқати вә уни шәрһийләшни күчәйтиш” ни тәләп қилған.

Ма шиңрүйниң “шинҗаң әзәлдин хитайниң айрилмас бир парчиси икәнликини испатлиди” дегәндә, униң қайсий мәдәнийәт ядикарлиқини көздә тутқанлиқи мәлум әмәс. Һалбуки, миладийә 751 йили таң сулалиси қошунлириниң әрәб-уйғур қарлуқ бирләшмә қошунлири билән болған талас урушида үзүл-кесил мәғлуп болушидин кейинки миң йил җәрянида, бу районға аяқ бесип бақмиғанлиқи бир реалиқтур. Вәзийәттин хәвәрдар кишиләрниң ейтишичә, хитай һөкүмити 2017-йили башланған чоң тутқун билән бир вақитта райондики һәр қайси музей қурулушлириғиму кәң көләмдә мәбләғ селип, уйғурларниң мустәқил тарихиға аит мәдәнийәт ядикарлиқлирини көздин йоқатқан яки уларни түптин өзгәрткән.

Хитай даирилири “шинҗаң музейи” ға 370 милйон йүән мәбләғ селип, уни қайта қурған, шундақла музейдики уйғурларға аит нурғун мәдәнийәт ядикарлиқлир вә қол язмиларни елип ташлиған яки башқидин чүшәндүрүш язған. “тәңритағ” ториниң хәвәр қилишичә, “шинҗаң музейи” ни көздин кәчүришкә ма шиңрүйдин башқа йәнә әркин тунияз, шавкәт имин, нурлан абдумәнҗин қатарлиқ уйғур аптоном райониниң уйғур вә қазақладин болған қорчақ әмәлдарлириму қатнашқан.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.