Ма шиңруй чәт әллик хитайшунасларни қирғинчилиқниң һимайичиси болушқа тәклип қилди

Вашингтондин мухбиримиз әзиз тәйярлиди
2023.10.25

Хитай башқурушидики “шинҗаң гезити” ниң 25-өктәбирдики хәвиридә ейтилишичә, хитайниң мәдәнийәт вә саяһәт министирлиқи уюштурған 2023-йиллиқ “чәт әллик яш хитайшунасларни тәрбийәләш шинҗаң синипи” йеқинда оқуш пүттүргән. 20 Күнлүк оқуштин кейин иран, әрәб бирләшмә хәлипилики, филиппин, германийә, өзбекистан қатарлиқ 21 дөләттин кәлгән 23 нәпәр яш хитайшунасни уйғур аптоном районлуқ парткомниң секретари ма шиңруй қобул қилған.

Хәвәрдә ейтилишичә, яш хитайшунаслар билән болған учришишта ма шиңруй “баш секретар ши җинпиңниң рәһбәрликидә биз партийәмизниң йеңи дәврдики шинҗаңни идарә қилиш истратегийәсини, шуниңдәк узун муддәтлик әминлик вә муқимлиқ орнитишни толуқ изчиллаштурдуқ. Бу ‍өз нөвитидә америка башчилиқидики ғәрб күчлириниң дөлитимиз һәққидики боһтанлириға қайтурулған бир күчлүк рәддийә” дегән. Шуниңдәк һәрқайси хитайшунасларни хитай һәққидики һекайиләрни яхши сөзләш қурулушиға актип төһпә қошушқа тәклип қилған.

Йиғинға қатнашқан яш хитайшунаслар өзлириниң 20 күнлүк нәқ мәйдан зиярити вә өгиниш җәрянида бу җайдики бихәтәрлик вә тәрәққияттин һәйрану һәвәс болғанлиқини зоқ-шох билән баян қилған. Шундақла “ташқий дуняниң һәқиқий шинҗаңни тонуп йетиши үчүн күч чиқиридиғанлиқи” ни билдүргән.

Илим саһәсидики бир зор тармақ болған “хитайшунаслиқ” қа өзлирини беғишлиған бу яшларни илим саһәсидики даңлиқ затларниң әмәс, бәлки уйғур дияридики қирғинчилиқниң баш иҗрачилиридин бири, дәп қариливатқан ма шиңруйниң қобул қилиши, шуниңдәк уларни ‍өзлириниң сиясий бастуруш қилмишлирини ақлашқа тәклип қилиши нөвәттә зор ғулғулиға сәвәб болмақта.

“хитайшунаслиқ” илми өткән бирнәччә әсирдә көплигән мунәввәр алимларни йетилдүрүп чиққан болуп, шулар қатарида едвард шаван (Edouard Chavannes), паул пеллийот (Paul Pelliot), никита бичурин (Bichurin Nikita), овен латтимор (Owen Lattimore) қатарлиқлар уйғур дияри, шуниңдәк қәдимки түркләр вә уйғурлар һәққидә нурғунлиған өлмәс әсәрләрни қалдурған иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.