Xitay hökümitining "Pompyoni eyiblesh herikiti" ning sirliri échilishqa bashlidi

Muxbirimiz eziz
2021-05-20
Share

Amérika hökümitining sabiq tashqi ishlar ministiri mayk pompyéo 2021-yili wezipisidin ayrilish harpisida "Xitay hökümitining Uyghurlargha qiliwatqanlirini biz irqiy qirghinchiliq, dep qaraymiz" dep jakarlighanidi. Shuningdin uzun ötmeyla Uyghur diyaridiki ashpez-nawaylardin tartip dölet kadirlirighiche nechche onlighan "Xelq wekilliri" widiyo arqiliq "Mayk pompéyoning biljirlashlirini eyiblesh" témisida "Pompéoni eyiblesh dolquni" ni qozghidi.

Tashqi dunyadiki xewer menbesini körüsh shara'itigha ige bolmighan hemde mayk pompéyoning in'glizche sözlirini chüshen'gidek ma'arip terbiyesi körmigen bunche köp kishining birla waqitta tushmutushtin mayk pompéyoni eyiblep özlirining qandaq "Bextiyar" turmush kechürüwatqanliqini tekitlishi muhajirettiki Uyghurlar heyran qalidighan ishlar emes idi. Emma gherb dunyasidiki kishiler üchün chüshiniksiz bolghan bu hadisining siri birleshme agéntliqning muxbiri déyk kang ishligen mexsus xewerde tepsiliy bayan qilindi.

20-May élan qilin'ghan bu heqtiki tepsiliy xewerde éytilishiche, birleshme agéntliq bu heqtiki bir yazma uqturushni qolgha chüshürgen. Qaramay sheherlik hökümet ishxanisigha ewetilgen bu uqturushta her bir ishxana xitayche sözliyeleydighan bir Uyghurni tépish hemde bir minutluq widiyoda pompéyoning xitaygha qarshi sözlirige "Reddiye bérish" ke buyrulghan. Uqturushta éniq qilip "Sözligüchi jezmen pompyoning sözlirige qet'iy qarshi turidighanliqini, özining buningdin bekmu ghezeplen'genlikini bildürüshi, shundaqla kompartiyeni we jungxu'a dölitini qizghin söyidighanliqini tekitlishi lazim" déyilgen. Buning bilen nurghun Uyghurlar bu xil byurokratliqning qurbanigha aylinip, widiyo arqiliq mayk pompéoni eyibleshke mejbur qilin'ghan.

Xewerde éytilishiche, mezkur uqturushni resimge tartip birleshme agéntliqqa ewetip bergen kishi chén xawyü isimlik bir arilashma qanliq xitay yash bolup, uni dostliri "Firdews" dégen Uyghurche ismi bilen chaqiridiken. U bu ‍uqturushni yollap ikki kündin kéyin qolgha élin'ghan. Birleshme agéntliqning muxbirliri buni sürüshte qilghanda saqchilardin "Chén xawyü yalghan uchur tarqatqanliqi we kishilerni qaymuqturup bölgünchilikni terghib qilghanliqi üchün qolgha élindi" dégen jawabqa érishken. Uyghurche, xitayche, in'glizche qatarliq alte-yette xil til bilidighan bu yashning dostliridin biri "Firdews shinjangning musteqilliqini qollimaytti. Bölgünchilik heqqidimu söz qilip baqqanliqini anglimighanmiz. Uning peqet amérikagha bérip doktorluqta oqush arzusi bar idi" dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet