"қарақаш һөҗҗәтлири" хәлқаралиқ ахбаратларда кәң орун алди

Мухбиримиз ирадә
2020-02-18
Share

Хитай һөкүмити уйғур елидә йолға қойған лагер түзүмигә аит мәхпий һөҗҗәт ашкариланғандин кейин хәлқаралиқ ахбаратларда күчлүк инкас қозғиди.

"қарақаш һөҗҗәтлири" дәп аталған бу һөҗҗәт 17‏-феврал күни елан қилинғандин кейин дунядики нопузлуқ ахбаратлардин "CNN", "BBC", "Wall Street Journal" қатарлиқларда шундақла йәнә бирләшмә агентлиқи, германийә авази, фирансийә агентлиқи вә башқа нурғун ахбаратларда кәң түрдә хәвәр қилинди. Хәвәрләрдә бирдәк, хитай һөкүмитиниң уйғурларни мәсчиткә бериш, чәтәлдики туғқини билән телефонда сөзлишишкә охшаш җиңға тохтимайдиған сәвәбләр билән лагерға қамиғанлиқи җүмлидин уйғурларни уйғур болғанлиқи үчүн лагерға қамиғанлиқиға аит күчлүк пакитлар ашкариланғанлиқини баян қилған.

Ню-йорк вақти гезитиниң тонулған истон язғучиси николас киристоф 17-феврал күни тивиттирға бу һәқтә инкас йезип: "хитайға аит ашкариланған йеңи һөҗҗәт шинҗаңдики мусулманларниң яғлиқ чигиш вә һәтта чәтәл тор бәтлирини билип-билмәй ечип қалғанлиқи үчүн лагерға қамалғанлиқини ашкарилап бәрди. Мән буни йәһудий қирғинчилиқидин кейин йүз бәргән йәнә бир қетимлиқ инсанларни дини етиқади сәвәбидин зор көләмдә тутқун қилиш һәрикити, дәп қараймән" дегән.

"қарақаш һөҗҗәтлири" дәп аталған137 бәтлик һөҗҗәт хотәнниң қарақаш наһийәсигә қарашлиқ бир иҗтимаий райондики 650 дин артуқ аилигә четишлиқ 3000 дәк кишиниң архипи болуп, һөҗҗәттә шу тәвәликтики кишиләрниң диний етиқади, күндилик һаяти, йүрүш-туруши, характери, ипадисидин башқа йәнә, лагерға қамалған вә кесилгән кишиләрниң исми, уларниң лагерға қамилиш яки кесилип кетиштики сәвәбигә аит мәлуматлар орун алған.

CNN Телевизийәси вә BBC қатарлиқ хәвәр органлири бу һәқтә тарқатқан бир қанчә хәвәр программилирида айрим-айрим һалда адвокат нурий түркәл, адриян зенз, фирқәт җәвдәт вә рошән аббас қатарлиқларни зиярәт қилип уларниң вәзийәт һәққидики инкаслирини тарқатти.

Тәтқиқатчи адриян зенз "CNN телевизийәси" гә қилған сөзидә бу һөҗҗәтләрниң хитай һөкүмитиниң нийитини ашкарилап беридиған интайин муһим пакитлиқини билдүргән. Нурий түркәл болса хәлқара җәмийәтни йәнә бир қетим хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан бу сиясәтлиригә қарши һәрикәткә өтүшкә чақирған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт