Qeshqerni xitay merkizige biwasite qarashliq sheherge aylandurush heqqide teklip sunulghan

Muxbirimiz irade
2020.08.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Xitay hökümitining qeshqerni biwasite merkezge qaraydighan sheherge aylandurushqa teyyarliq qiliwatqanliqi melum bolmaqta.

“Jenubiy xitay etigenlik géziti” ning xewirige qarighanda, 4 milyon 600 ming nopusi bar qeshqer wilayitini xitayning béyjing, tyenjin, shangxey we chungching qatarliq sheherlirige oxshash merkezge biwasite qarashliq sheherge aylandurush heqqide xitay merkiziy hökümitige bir teklip sunulghan. Mezkur teklip xitay penler akadémiyesi jughrapiye p we tebi'iy bayliq tetqiqat merkizining zhurnilida élan qilin'ghan iken.

Ehwaldin xewerdar birining “Jenubiy xitay etigenlik géziti” ge ashkarilishiche, ikki yil ilgiri xitay rehberliri xitaydiki herqaysi tetqiqat orunliridin Uyghur éli heqqide téximu köp tetqiqatlarni élip bérishni telep qilghan. Netijide bu orunlar özlirining Uyghur éli heqqidiki teklip-pikirlirini hökümetke sunushqa bashlighan. Qeshqerni biwasite merkezge qaraydighan sheherge aylandurush teklipi shular ichidiki bir teklip bolup, uni xitay kompartiyesining 4-derijilik rehbiri, yeni xitay xelq qurultiyi siyasiy meslihet kéngishining re'isi wang yang bashchiliqidiki bir guruppa otturigha qoyghan iken.

Ehwaldin xewerdar yene birining bu gézitke déyishiche, bu teklip hazir xitayning ilmiy sahesidiki mutexessisler arisidimu munazire qozghimaqtiken. Bir qisimlar buning qeshqerning tereqqiyatini ilgiri sürüsh we bu arqiliq döletning uzun muddetlik muqimliqini qoghdashqa paydiliqliqini ilgiri sürse, yene bir qisimlar qeshqerdin ibaret bingtu'enning tesiri intayin küchlük orunni merkezge baghlashning xitay merkizi hökümitige köp qiyinchiliq tughduridighanliqini perez qilishmaqtiken.

Halbuki, chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler Uyghurlarning medeniyet böshüki bolghan tarixiy sheher qeshqerni biwasite xitay merkizige qarashliq sheherge aylandurushni xitayning Uyghurlargha pilanlighan yene bir suyiqesti, dep bahalimaqta. Ular bu teklipning Uyghur élining “Aptonomiye” salahiyitini pütünley inkar qilidighanliqini, uni xitaylashturush qedimini téximu tézlitidighanliqini bildürmekte.

“Jenubiy xitay etigenlik géziti” ning xewirige qarighanda, mezkur teklip bu yil öktebirde échilidighan xitay kompartiyesining qurultiyidin burun közdin kechürüp chiqilghandin kéyin, kéler yili échilidighan xitay memliketlik xelq qurultiyida resmiy otturigha qoyulushi mumkinken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.