Xitay hökümitining "Wuxen wirusi" heqqidiki uchurlarni qamal qiliwatqanliqi ilgiri sürülmekte

Muxbirimiz irade
2020-01-22
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayning wuxen shehiridin tarqalghan we hazir "Wuxen wirusi" dep atiliwatqan bu wirus bilen yuqumlan'ghuchilar sani téz sür'et bilen köpeymekte. CNN Ning xewer qilishiche, 22-yanwar küni wirus bilen ölgenler sani 17 gha, yuqumlan'ghuchilar sani 500din ashqan.

Blumbérg xewerliridin melum bolushiche, "Wuxen wirusi" dep atiliwatqan yuqumluq wirusning tarqilish éhtimalliqigha qarshi amérika we yaponiye qatarliq döletler ayrodromlarda salametlik tekshürüsh tedbirlirini chingitqan. Bolupmu hazir xitayning chaghan bayrimi munasiwiti bilen milyonlighan xitay sayahetchi chet'ellerge sayahetke chiqidighan mezgil bolghachqa bu sayahetchilerning késel tarqitish éhtimalliqi küchlük endishe qozghighan. Amérika késellikning aldini élish merkizi chékago we atlanta ayrodromlirida yoluchilarning salametlikini tekshürüshni bashlighan. Xitay sayahetchiler köp baridighan dölet bolghan yaponiyemu seyshenbe künidin étibaren herqaysi kirish éghizlirida karantin we tekshürüsh ponkitlirini köpeytken.

Blumbérg xewerliride bildürülüshiche, xitay hökümiti 17 yil awwal "SARS" wirusi heqqide xelq'aragha tézdin xewer bermigenliki üchün, wirusning dunya miqyasida 800 din köp jan élishigha seweb boldi, dep tenqid qilinidiken. Bu nöwet xitay "Wuxen wirusi" heqqide dunyagha baldur agahlandurush bergen bolsimu, biraq blumbérgning bu heqtiki ziyaritini qobul qilghan bir qisim mutexessisler "Xitay bu mesilide yenila yéterlik derijide ochuq-ashkara bolmaywatidu," dégen.

Amérika dölet mejlis ezaliridin tom kotton bolsa 22-yanwar küni tiwittirgha inkas yézip: "Xitay kompartiyesi ejellik wirus mesiliside dunyani yene bir qétim qarangghuluqta qoydi. Bundaq ziyanliq heriket wirusning yenimu keng kölemde yéyilishigha shara'it hazirlap béridu. Bu wirusning tarqilishchan késelge aylinip kétishining aldini élish üchün béyjing derhal bu mesilide pütünley ochuq-ashkara bolushi kérek" dédi.

"Blumbérg xewerliri géziti" mu bu heqtiki xewiride, xitay hökümitining bu wirusning siyasiy muqimsizliqqa seweb bolushidin éhtiyat qiliwatqanliqini bildürdi. "Nyu-york waqti" gézitining xewer qilishiche, xitay hökümiti ijtima'iy taratqularda wirus heqqide "Ösek söz" tarqitishni cheklep, bu heqte hökümettin perqliq gep qilghanlarni jimiqturmaqtiken. Biraq shundaq bolushigha qarimay, xitaydiki ijtima'iy taratqularda tor ammisining hökümetni bu wirus heqqide yenimu tepsiliy melumat bérish heqqidiki chaqiriqliri kücheygen. Bolupmu yaponiye, jenubiy koréye, tayland, amérika qatarliq döletlerge yétip barghan bu wirusning xitay miqyasida wuxendin bashqa sheherlerde téxi uqturush qilinmasliqi diqqet qozghighan.

Toluq bet