Tayland hökümitining qamaqtiki Uyghurlarni bir yerge toplishi endishe peyda qilghan

Muxbirimiz jewlan
2022.07.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

“Bénar xewerliri” torining 27-iyul künidiki xewirige qarighanda, taylandning bir dölet bixeterliki emeldari nechche on Uyghurni taylandning her qaysi jayliridin bangkoktiki bir yighiwélish ornigha toplighanliqini bildürgen. Hökümetsiz teshkilatlar taylandning bu Uyghurlarni xitaygha qayturup bérishidin endishe qilmaqtiken؛ xewerde éytilishiche, bu ayning béshida 3 Uyghur türmidin qéchip ketkeniken.

Tayland bash ministirining xewpsizlik meslihetchisi panitan (Panitan) muxbirgha bergen jawabida, bu Uyghurlarni yötkeshtiki sewebning bixeterlik we ularning turmush shara'itini yaxshilash üchün ikenlikini éytqan, xitaygha qayturush-qayturmasliq mesilisini tilgha almighan. U mundaq dégen: “Ular ölümdin qéchip kélip bu yerde biz bilen bille yashawatidu. Biz bu mesilini choqum xelq'ara qanun we mes'uliyet boyiche bir terep qilimiz. Biz ularning insanliq hoquqigha chéqilmaymiz, a'ilisini bölüwetmeymiz, emma mesile murekkep, biz bularni bir-birlep hel qilimiz”.

Tayland bixeterlik orunlirining qamaqtiki Uyghurlarni bir yerge toplighanliqi melum bolghandin kéyin, taylandtiki 7 hökümetsiz teshkilat we tayland islam kéngishi birleshme bayanat élan qilip, Uyghur musulmanlirini xitaygha ötküzüp bermeslikni telep qilghan.

Taylandtiki Uyghurlargha yardem bérip kéliwatqan hökümetsiz teshkilat-xelqqe hoquq bérish fondi mes'uli chalida (Chalida) mundaq dégen: “56 Uyghur yette-sekkiz yil awwal xitayning gherbiy shimalidin qéchip kélip taylandqa qanunsiz kirgen. Ular hazir taylandta muqimsiz bir ehwalda turuwatidu. Xitay ularni qayturup kétishning koyida, tayland hökümiti ularni qandaq bir terep qilish toghruluq birer qarar chiqarmidi. Hökümet ularni yoqlishimizgha we ularning salametlik ehwalini tekshürüshimizge yol qoysiken deymiz”.

Xewerde qeyt qilinishiche, 2013-, 2014-yilliri texminen 475 Uyghur taylandqa qéchip kirgen. 2015-Yil 109 Uyghur xitaygha qayturulghan. Hökümetsiz teshkilatlar tayland hökümitining 2015-yildiki xataliqini qayta sadir qilmasliqini, chünki xitayning hazir Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq yürgüzüwatqanliqini eskertip kelgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.