Tramp hökümiti xitayning tébbiy buyumlarni bésiwalghanliqigha chare körüshni oylishiwatidu

Muxbirimiz eziz
2020-04-07
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitaydin tarqalghan tajsiman wirus nöwette dunyawi wabagha aylinip ketken bolup, amérika nöwette buning ziyinigha eng éghir uchrighan rayonlarning biri bolup qaldi. Melum bolushiche, amérika teweside wirus yuqumdarlirigha yéterlik tébbiy buyumlar zapisining bolmasliqi buningdiki eng muhim seweblerning biri iken.

"Nyu-york pochtisi géziti" ning 5-apréldiki xewiride éytilishiche, amérika yillardin buyan maska, peley, ötük qatarliq yuqumluq késelliklerdin saqlinish buyumlirini xitaydin import qilip kéliwatqan iken. Halbuki, bu qétim tajsiman wirusi dunyawi wabagha aylinip kétiwatqan halqiliq peytte xitay hökümiti xitay tewesidiki zawutlargha buyruq chüshürüp, ularning bu xildiki tébbiy buyumlarni amérikagha éksport qilishini men'i qilghan.

2020-Yili yanwarning axiridin féwralning axirighiche xitay hökümiti yene yawropa ittipaqi, awstraliye, biraziliye qatarliq jaylardin ikki milyard maska we 25 milyon yürüsh yuqumdin saqlinish kiyimi import qilip bularni ambargha bésip qoyghan. Arqidinla import qilin'ghan bu tébbiy buyumlarni héchnege éksport qilishqa bolmaydighanliqini jakarlighan. Buning bilen dunyadiki bu xil tébbiy buyumlarning mal zapisi hemmila yerde qurup ketken.

Yéqinda xitay hökümitining bu qilmishi toluq ispatliri bilen ashkara bolghandin kéyin tramp hökümiti xitay hökümitining bu xil gherezlik qilmishigha qarita qanuniy chare körüshni jiddiy oylishishqa bashlidi. Amérika prézidénti donald trampning saylam ishliri adwokati jénna éllis bu heqte söz qilip: "Jinayi ishlar qanunida buni qesten qatilliq qilish, deymiz. Ademler minglap ölüwatqan ehwalda xitay hökümiti sadir qilghan bu xildiki gherezlik qilmish birinchi derijilik qatilliqtin héchqandaq perq qilmaydu," dégen.

Amérika dölet mejlisi qarmiqidiki "Amérika-xitay iqtisad we bixeterlik ishliri komitéti" ning hey'et ezasi maykil wéssél bu ehwalning heqiqet ikenlikini delilligen hemde xitay hökümitining qilmishini "Ular özlirining zawutlirini néme qilsa özining ishi. Emma tashqi dunyadiki barliq tébbiy buyumlarni biraqla yighiwélip ambargha basturup qoyghanliq dunyani apetke ittirgenliktin bashqa nerse emes," dep eyibligen.

Aqsarayning bash istratégiyechisi stéwén bannon "Xitay hökümitining qilmishini chérnobél weqesining biyologiyelik wariyanti déyish mumkin," dep körsetken.

Tashqi dunyani hemmidinmu bek ghezeplendürgen bir ish, xitay hökümiti yéqindin buyan "Dunyaning nijatkari" qiyapitide otturigha chiqip, ashu ambarlargha bésip qoyulghan tébbiy buyumlarni bir qisim döletlerge sétip bergenliki iken. Ular mushu xildiki "Maska diplomatiyisi" arqiliq özlirining "Yumshaq küch" istratégiyisini dunyawi miqyasta kéngeytmekte iken.

Toluq bet