Америка хитайниң 2017-йиллиқ «террорлуққа қарши туруш» әһвалиға баһа бәрди

Мухбиримиз сада
2018-09-21
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка ташқи ишлар министирлиқи 20-сентәбир күни дунядики һәрқайси дөләтләрниң 2017-йиллиқ террорлуққа қарши туруш әһвали һәққидә йиллиқ доклат елан қилди. Мәзкур доклатта хитайниң өткән бир йиллиқ «террорлуққа қарши туруш» әһвалиға қарита хели зор сәһипидә баһа берилгән.

Доклатниң баш қисмида хитайниң «террорлуққа қарши туруш» һәрикитиниң асаслиқи уйғур диярдики аталмиш «диний әсәбий күч» ләрни бастуруш вә уларни җазалашқа мәркәзләштүрүлгәнлики, хитайниң буниңдин кейинму уйғурларни кәң көләмдә назарәт қилиш, лагерларға қамап «тәрбийәләш», DNA әвришкисини елиш вә уларниң әркин саяһәт қилишини чәкләш қатарлиқ тәқиб тәдбирлирини давамлиқ күчәйтидиғанлиқи көрситип өтүлгән.

Америка ташқи ишлар министирлиқиниң бу доклатиға қарита хитай һөкүмити җиддий инкас қайтурған. Хитайниң бу һәқтики инкасида хитайниң изчил һалда «үч хил күч» ниң зийиниға учрап келиватқанлиқи, шуңа 2017-йилиниң бешидин башлап, райондики уйғур вә башқа мусулман аммисиға қарита «диний ашқунлуқ» вә «бөлгүнчилик» ни түгитиш үчүн «тәрбийәләш» һәрикити елип бериватқанлиқи билдүрүлгән.

Доклатта мундақ дейилгән: «хитай әслидә бар болған бихәтәрлик тәдбирлирини техиму күчәйтип, милйонлиған уйғур вә башқа мусулманларни түрмиләргә ташлап, юқири техникилиқ тәқиб системисини қолланған һәм мәсчитләрни чеқип, уйғурларни диний паалийәтләрдин пүтүнләй чәклигән. » Доклатта йәнә мундақ дейилгән: «хитайниң нәзири изчил һалда бейҗиң даирилири өзлири ативалған ‹шәрқий түркистан ислам һәрикити' ниң паалийәтлиригә тикилгән. Гәрчә хитай бу тәшкилатниң һәрикәтлири һәққидә мукәммәл дәлил-испатларни көрситәлмигән болсиму, әмма йиллардин бери уйғур диярида йүз бәргән зораванлиқ һәрикәтлириниң келип чиқишини мушу тәшкилатқа бағлап, уйғурларға йүргүзүватқан бастуруш сияситини йәниму күчәйткән. »

Доклатта көрситилишичә, хитай һөкүмити 2017-йили өзиниң уйғур диярида йүргүзгән бихәтәрликни күчәйтиш тәдбирлириниң райондики «террорлуқ вәқәлири» ниң санини азайтишта пайдиси болғанлиқини илгири сүргән шундақла бу һәқтә хитай ахбаратлирида көпләп хәвәр бәргән. Бирақ чәтәл ахбаратлири хитайниң тосқунлуқи сәвәблик райондики вәзийәт һәққидә нәқ мәйдан мәлуматлирини алалмай кәлгән. Униңдин башқа йәнә хитай һазирға кәлгүчә америка тәрәпниң уйғур дияридики террорлуқ вәқәлириниң учурини тәминләш һәққидики илтимасини җавабсиз қалдурған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт