Xitay-qirghizistan we özbékistan tömür yol qurulush türi boyiche kélishim imzalash murasimi ötküzülgen

Washin'gtondin muxbirimiz irade teyyarlidi
2024.06.06

Xitayning shinxu'a torining xewiridin qarighanda, 6-iyun küni béyjingda xitay-qirghizistan we özbékistan tömür yol qurulush türi boyiche hökümetler ara kélishim imzalash murasimi ötküzülgen. Murasimgha xitay re'isi shi jinping, qirghizistan pirézidénti japarof we özbékistan pirézidénti mirziyayéflar sin arqiliq qatniship, kélishimni tebrikligenliki melum.

1990-Yillardin béri qirghizistan we özbékistanning maqulluqigha érishelmey kéliwatqan qeshqer-perghane arisidiki xitay-qirghizistan-özbékistan tömüryoli qurulushigha da'ir kélishim hasil qilinishi diqqet qozghimaqta. Uzun yillardin béri qirghizistan we özbékistan xitay bilen bolghan musapini körünerlik derijide azaytidighan bu tömür yol qurulushigha guman we endishe bilen qarap kéliwatatti.

Shinxu'a torining déyishiche, kélishim murasimida shi jinping bu qurulushni “Xitayning ottura asiya bilen bolghan alaqisining istratégiyelik türi we üch dölet otturisida bir belbagh bir yol berpa qilishtiki abide xaraktérlik qurulush” dep medhiyeligen. U yene “Xitayning qirghizistan we özbékistan bilen hemkarliship, üch dölet xelqige we döletke nep yetküzidighan, rayon iqtisadi we ijtima'iy tereqqiyatini ilgiri süridighan bu istratégiyelik yolni baldurraq berpa qilishni xalaydighanliqini” bildürgen.

Qirghizistan pirézidénti japarof we özbékistan pirézidénti mirziyaflarmu “Bu tömür yolning tézdin tamamlinip ishqa kirishtürülüp, rayonning ortaq tereqqiyatini ilgiri sürüsh we her qaysi dölet xelqlirining bext-sa'aditini ashurush üchün yéngi yardem bilen teminlishidin ümid barliqini” bildürüshken.

Mezkur tömür yol qurulushini tamamlash xizmiti mesilisining yéqindin buyan ikki terep rehberlirining bir-birige qilghan ziyaretlirining merkizi nuqtisi ikenliki melum bolghan idi. Bu yil 1-ayda yene, bu üch dölet tömüryol da'irilirining “Xitay-qirghizistan-özbékistan ortaq tömüryoli qurulushi ishxanisi” ning resmiy qurulghanliqini jakarlighan. Xitay taratqulirida, bu tömüryol qurulushining emeliylishishini tézlitish ma shingruyning özbékistan we qirghizistanda élip barghan ziyaritining küntertipidiki muhim témilarning biri bolghanliqi qeyt qilin'ghan.

Bu tömüryol qurulushi pütse, qeshqer-qorghas éghizi-tashkent yük poyizi qatnishining 4500 kilométirliq musapisi zor derijide qisqiraydighan bolup, qeshqerdin qirghizistan arqiliq özbékistanning perghane wadisigha baridighan qeshqer-torghat-osh-enjan liniyesidiki bu tömüryol musapisi 523 kilométirgha chüshidiken.

Halbuki, qeshqer bilen perghane arisidiki bu tömüryol Uyghur mejburiy emgek küchlirini asasi emgek küchi menbesi qilghan aqsu, qeshqer, xoten qatarliq jaylardiki xitay karxanilirining mehsulatlirini ottura asiya jumhuriyetlirige we “Bir belbagh bir yol” liniyesidiki döletlerge éksport qilishini téximu asanlashturamdu, dégen so'allarni peyda qilmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.