Xitayda türmige qamalghan zhurnalistlarning yérimini dégüdek Uyghurlar teshkil qilghan

2024.01.19

Amérikadiki bir axbarat erkinlik teshkilatining 18-yanwar peyshenbe küni élan qilghan doklatida, 2023-yili xitayda türmige qamalghan zhurnalistlarning 50 pirsentini dégüdek Uyghurlar teshkil qilidighanliqini bildürgen.

Bu, xitay omumi nopusining bir pirsentinimu teshkil qilmaydighan Uyghurlarning xitay türmisidiki zhurnalistlarning yérimini dégüdek teshkil qilishi, xitayning 2017-yili Uyghur diyarida bashlighan chong basturushining kölimi we Uyghurlardiki axbarat erkinlikining ehwaligha qarita téximu qattiq endishe peyda qilmaqta.

Merkizi amérikaning nyu-york shehiridiki “Zhurnalistlarni qoghdash komitéti” ning 18-yanwar élan qilghan sanliq melumatida körsitilishiche, ötken yili 12-ayning 1-künigiche xitay dunyada axbarat xizmiti sewebidin türmige qamalghan zhurnalistlar eng köp dölet bolghan.

“Zhurnalistalarni qoghdash komitéti” toplighan sanliq melumatta, xitaydiki axbarat xizmiti sewebidin türmige qamalghan 44 neper zhurnalistning tizimliki bérilgen. Sanliq melumatta körsitilishiche, tizimliktiki bu 44 kishining 19 nepirini Uyghur zhurnalistlar teshkil qilghaniken.

2017-Yili bashlan'ghan chong tutqunda türme, lagérlargha qamalghan yaki iz-déreksiz ghayib bolghan Uyghur zhurnalistlirining emili sani buningdin köp bolushi mumkin, dep qaralsimu, emma ashkara menbelerdin érishken bu sanliq melumatni nisbetleshtürgende bu yenila Uyghur rayonidiki axbarat erkinliki we Uyghur zhurnalistliri duch kelgen ré'alliqni eks-ettürmekte. “Zhurnalistalarni qoghdash komitéti” ning doklatida tekitlinishiche, xitay mehbuslarning qamaq jazasi toshqandin kéyinmu, ularni “Siyasiy qayta terbiyelesh lagérliri” gha ewetmekte yaki dawamliq türmide tutup turmaqtiken.

Doklatta, “Uyghurbiz” torining qurghuchisi, xitay da'iriliri teripidin muddetsiz qamaqqa höküm qilin'ghan ataqliq Uyghur ziyaliysi ilham toxti üchün ishligen bir guruppa oqughuchilarning teqdirining qandaq bolghanliqining hazirghiche melum emeslikini alahide tilgha élin'ghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.