Хитай даирилири уйғур мусулманлириниң дәпнә ишлириға қол тиқмақта икән

Мухбиримиз әркин
2019-01-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай даирилириниң уйғур районида мусулманларниң дәпнә ишлириға қол тиқип, уларниң мейитни диний қаидә вә өрп-адәтлиригә асасән узитишини чәкләватқанлиқи илгири сүрүлди.

Италийәдики «зимистан» намлиқ кишилик һоқуқ ториниң ашкарилишичә, нөвәттә даириләр уйғур елидә ата-аниси яки уруқ-туғқанлири вапат болған һазидар аилиләрниң мейитини ююп-тарап, өлчәмлик ақ кепәндә кепәнлиши вә намизини чүшүрүшигә бәзи чәклимиләрни қоймақта икән. Хәвәрдә, бу чәклимигә хилаплиқ қилған бәзи мусулманларниң тутқун қилинғанлиқи билдүрүлгән. Хитай һөкүмитиниң уйғур районида җиназа намизи вә дәпнә мурасимлирини чәклигәнлики уйғур таратқулирида хәвәр қилинған болсиму, лекин бу тунҗи қетим бир чәтәл ториниң бу мәсилини тилға елишидур.

«Зимистан» ториниң хәвиридә тәкитлинишичә, өткән йили 2‏-айда қәшқәр шәһиридә әзимәт исимлик бир уйғур компартийә әзаси анисиниң җиназа намизини чүшүрүшкә қатнашқанлиқи үчүн қораллиқ сақчилар тәрипидин тутқун қилинған. Әзимәт һазирға қәдәр тутуп турулуватқан болуп, униң қәйәргә қамалғанлиқи мәлум әмәс икән. «Зимистан» ториниң билдүрүшичә, нөвәттә униң аяли билән оғли шу җайдики иҗтимаий районға берип өзини мәлум қилип туридикән вә сиясий өгинишкә қатнишидикән.

Хәвәрдә йәнә йәрлик даириләрниң әзимәтниң аяли билән оғлини агаһландуруп, уларниң «динға етиқад қилишиға болмайдиғанлиқи, партийәни мәдһийәләшкила болидиғанлиқи вә униң яман гепини қилишқа болмайдиғанлиқи» ни тәкитлигәнлики илгири сүрүлгән. Хәвәрдә қәйт қилинишичә, бу әһвал уйғур районидики туңган, қазақ қатарлиқ башқа мусулман милләтлириниң җиназа намизи вә дәпнә ишлиридиму йүз бәргән. Даириләр өткән йили 7‏-айда шиху наһийәсидә вапат болған ма миң исимлик бир туңган бовайни кепәнләш ишлириға вә дәпнә мурасимиға чәклимә қойған. «Зимистан» ториниң билдүрүшичә, бу әһвал йәнә санҗидики бир қазақ аилисиниң бешиға кәлгән. Санҗидики айдана исимлик бир қазақ аялниң 70 яшлиқ аниси вапат болғанда даириләр айдананиң анисиниң дәпнә мурасимиғиму қаттиқ чәклимиләрни қойған.

Кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң илгири сүрүшичә, хитай даирилириниң уйғур районида диний етиқадни чәклиши, униң уйғур вә райондики башқа мусулман милләтлирини хитай җәмийитигә ассимилятсийә қилиш пиланиниң қисми икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт