Amérikaliq antropolog derrin baylir: "'ülgilik kent ahaliliri' ning türmige tashlinishi: bir jüp Uyghur acha-singilning a'ilisi we turmush usulidin ayrilishi"

Muxbirimiz irade
2020-07-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghurlar weziyiti heqqide tetqiqat bilen shughullinip kéliwatqan amérikaliq antropolog derrin baylir yéqinda "'ülgilik kent ahaliliri' ning türmige tashlinishi: ikki Uyghur acha-singilning a'ilisi we turmush usulidin ayrilishi" mawzuluq bir parche maqale élan qildi.

"SupChina" namliq tor zhurnilida élan qilin'ghan maqalide chet'ellerde yashaydighan acha-singil nur'iman'gül we nursiman'güllerning qeshqerdiki ata-anisi we ikki oghul qérindishining tutqun qilinishi, ularning ayrim-ayrim halda 13 yil, 16 yil we 19 yilliqtin qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi bayan qilinish arqiliq xitay hakimiyitining Uyghur yézilirida a'ililerni, ularning xatirjem hayatini qandaq nabut qiliwatqanliqi tepsiliy yorutup bérilgen.

Türkiyede yashawatqan nursiman'gül abduréshit ötken yili yurtidiki tonushliri arqiliq a'iliside adem qalmighanliqidin xewer tapqandin kéyin ijtima'iy taratqularda heriket qilghan. Oylimighan yerdin 15‏-iyun küni nursiman'gülge istanbuldiki xitay konsulxanisidin téléfon kélip, uninggha a'ilisidiki 4 kishining qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi uqturulghan idi. Bu heqte ilgiri radiyomizdimu bir xewer bérilgen. Bu maqalidimu xitay elchi bilen nursiman'gülning télifondiki diyalogi birmu-bir terjime qilip qoyulghan.

Acha-singillar derrin baylérgha qilghan sözide özlirining 2015-yili türkiyede olturaqliship qélishining ata-ana we qérindashlirining tutqun qilinip jazalinishigha seweb qilin'ghan bolushi mumkinlikini éytip: "Bizning yézimizda yene qanchilik kishi weyran qilin'ghandu, u yerde yüz bergenler insaniyetke qarshi ishlen'gen jinayettur," dégen.

Derrin baylir meripetwer bir dadining yéteklishi bilen shu yézidin chiqip chong sheherlerde oqughan acha-singillarning hazir ata-anisidin we yurtidin mehrum qalghanliqini, ularning ata-ani'isning balilirini chet'ellerge ewetkenliki üchün éghir bedel töligenlikini, Uyghurlarning en'eniwi yashash yollirining weyran qiliniwatqanliqini, xitay hökümitining peqet türkiye qatarliq musulman döletlerge barghanliqi yaki uruq-tughqanliri bolghanliqidek sewebler bilen Uyghurlarni jazalawatqanliqini yorutup bergen.

Toluq bet