Shi jinping Uyghur élidiki tekshürüshide xitayning “Shinjangni idare qilish istratégiyesi” ni toluq ‍ijra qilishni telep qilghan

Muxbirimiz erkin
2022.07.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Xitay kompartiyesining bash sékritari shi jinping 7-ayning 12-künidin 15-künigiche Uyghur élida tuyuqsiz élip barghan tekshürüshi jeryanida, xitay kompartiyesining “Shinjangning idare qilish istratégiyesi” ni toluq we qet'iy ijra qilishni telep qilghan, shundaqla xitayning Uyghurlargha qaratqan siyasitining ‍özgermeydighanliqidin bisharet bergen.

Shi jinping Uyghur élining ‍ürümchi, shixenze, turpan qatarliq jaylirida élip barghan 4 künlük tekshürüshide xitayning 2017-yildin bashlap keng kölemde yolgha qoyghan “Yéngi dewrdiki shinjangni bashqurush istiratégiyesi” ni toluq ijra qilishni telep qilghan. Xitay ishliri mutexessisliri we kishilik hoquq teshkilatlirining éytishiche, xitayning bu istiratégiyesi yéqinqi 5 yilda milyonlighan Uyghurning türme we lagérlargha qamilishi, mejburiy emgekke sélinishi, a'ililerning parchilinishi, ayallarning tughmas qilinishi, Uyghur medeniyitining yoqitilushidek “Irqiy qirghinchiliq” ni keltürüp chiqarghan.

Shi jinping bu éghir aqiwetlerning pash pilanlighuchisi we jawabkari, dep eyiblinip kelgen. Lékin shinxu'a agéntliqining 15-iyul xewer qilishiche, shi jinping bu qétimliq Uyghur élidiki 4 künlük tekshürüshte yerlik da'irilerdin “Partiye merkizi komitétining qarari we orunlashturushini qet'iy yolgha qoyup, partiyening yéngi dewrdiki shinjangni b'idare qilish istratégiyesini toluq we toghra ‍ijra qilip, ijtima'iy muqimliq we uzun muddetlik eminlikning omumiy nishanigha qet'iy emel qilish hem omumiyliqni ching tutush” ni telep qilghan. U yene muqimliq ichide ilgirileshtek omumiy xizmet sijilliqida ching turush bilen bir waqitta, “Islahat we échiwétishni omumyüzlük chongqurlashturush, ela süpetlik tereqqiyatni ilgiri sürüsh we yuqumning aldini élish hem kontrol qilish, iqtisadiy we ijtima'iy tereqqiyat bilen bixeterlikni maslashturushni bir tutash pilanlash” ni tekitligen.

Shi jinpingning buningdin ikki hepte awwal xongkongning xitaygha qayturulghanliqining 25 yilliqini xatirilesh murasimigha qatniship, arqidinla Uyghur élida tuyuqsiz tekshürüshte bolushining heqiqiy sewebi éniq bolmisimu, biraq közetküchiler uning bu qétimliq tekshürüshining nöwette Uyghurlar mesilisi éghir xelq'araliq bésimgha aylan'ghan bir waqitta, “Shinjang siyasiti” ning ünümini körüp béqish we yerlik da'ilirilerge ilham bérishni meqset qilghanliqini bildürmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.