Hindistanning "Iqtisad waqti géziti" Uyghur imamlirining xitayning zerbe bérish nishanigha aylan'ghanliqini xewer qildi

Muxbirimiz irade
2020-11-26
Share

Hindistanda neshirdin chiqidighan "Iqtisad waqti géziti" Uyghurlar uchrawatqan dini ziyankeshlik heqqide xewer tarqitip, "Béyjing hökümiti nechche yüzligen Uyghur imamlirini tutqun qilip lagérgha qamidi," dep yazghan. Mezkur xewerde norwigiyede turushluq Uyghur ziyaliysi abduweli ayup we en'giyelik tetqiqatchi rechil harrsning yéqinda xelq'ara musapirlar tori uyushturghan yighinda qilghan sözliridin neqiller keltürülgen.

Abduweli ayup yighinda "Rayonda nechche yüzligen imam tutup kétildi, hazir ularning axiretlik ishlirini bir terep qilidighan adem bolmighachqa, Uyghurlar ölüshtinmu qorqidighan bolup qaldi," dégen.

Xewerde abduwéli ayupning 2018-yili 5-aydin béri élip bériwatqan tekshürüshi boyiche hazirgha qeder az dégende 613 imamning jaza lagérlirida ikenlikining delillen'genliki, xitayning asasliq düshminige aylan'ghanlarningmu diniy zatlar ikenliki bayan qilin'ghan.

Xewerde éytilishiche, london unwérsititi sherq we afriqa tetqiqat merkizi (SOAS) ning étno-muzika ilmi proféssori rachil xarris bolsa er imamlarning xitay hökümiti teripidin nishan'gha élin'ghan Uyghur jem'iyitidiki birdin-bir diniy zatlar emeslikini bildürgen. U Uyghur ayal diniy zatliriningmu jem'iyette intayin muhim orni barliqini, ularning ayallarning depne ishlirigha mes'ul bolidighanliqi, balilargha qur'an tilawet qilishni ögitidighanliqi, shundaqla jem'iyette talash-tartishlarni muresse qilish, meslihet bérish, her xil murasimlarni ötküzüshtek muhim rolliri barliqini eskertip, ayal diniy zatlarningmu oxshashla xitayning zerbe bérish nishanigha aylan'ghanliqini bildürgen.

Hindistanning "Iqtisad waqti géziti" öz xewiride béyjing hökümiti jaza lagérlirini kishiler öz ixtiyarliqi bilen baridighan 'kespiy terbiyelesh merkizi' dep atisimu, biraq ashkarilan'ghan pakitlardin bu orunlarda Uyghurlarning öz iradisige xilap halda tutqun qilin'ghanliqini we u yerde insan qélipidin chiqqan mu'amile, qéyin-qistaq we siyasiy terbiyeleshke uchrawatqanliqini qeyt qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet