Uyghur élida köchet tikish hashari dawam qilmaqta

Muxbirimiz gülchéhre
2017-03-22
Élxet
Pikir
Share
Print

Tengritagh Uyghurche torining 22-mart xewirige qarighanda, kucha nahiyesidiki 5000 din artuq xelq 20-marttin bashlap xalisane köchet tikip orman berpa qilish emgikige qatnashturulghan. Igilinishiche, kucha nahiyesining bu yilliq köchet tikish kölimi 750 mo bolup, asasliqi ningbo yolining gherbi, kona 314-liniyening ikki qasniqigha köchet tikilidiken.

4-Féwral Uyghur aptonom rayonluq partkom we aptonom rayonluq hökümet uqturush chiqirip, pütün Uyghur diyari da'iriside yéza mejburiyet emgikini bikar qilghanliqini jakarlighan idi. Bu heqtiki uqturushta köp yillardin buyan Uyghur déhqanlirining naraziliqlirini qozghap kéliwatqan hashar qatarliq heqsiz emgekke sélish Uyghur aptonom rayoni da'iriliri teripidin bikar qilin'ghanliqi, mejburiyet emgikini asas qilghan barliq shekildiki heqsiz adem ishlitishni qet'iy bikar qilip, her qandaq organ we orunning déhqan-charwichilarni heqsiz emgekke sélishini qet'iy chekleydighanliqi bildürülgen.

Inkas qilinishiche, etiyazliq térilghu we kelkün köpiyidighan etiyaz pesli yétip kélishi bilen yéza-qishlaqlarda, bolupmu Uyghur diyarining jenubidiki yézilarda déhqanlarni "Xalisane"dégen namda mejburiy heqsiz emgekke sélish, heqsiz emgekke chiqmighanlargha qarita jerimane tölitish yaki bashqa xil usullarda jaza qollinish yene dawam qilmaqta. Bolupmu 12-mart xitay hökümiti békitken köchet tikish bayrimi témisidiki hashar emgikining hemme jaylarda omumyüzlük mejburiy élip élip bérilghanliqi we yuqiri baldaqqa kötürülgenliki melum.

Uyghur kishilik hoquq qurulushining washin'gtondiki ishxanisidin ziyaritimizni qobul qilghan mezkur teshkilatning tetqiqatchisi zubeyre shemsidin xanim "Hashar emgiki xitayning Uyghurlargha qaratqan adaletsiz siyasiti, éghir derijidiki kishilik hoquq depsendichiliki, nöwette xitay buni meyli néme sewebtin bikar qilghan bolmisun, birinchidin, özining jinayitini étirap qilghanliqi we yene, xitay da'irilirining mejburiyet emgikini bikar qilimiz dégini, yenila burunqigha oxshash köz boyamchiliq bolushi mumkin" dégendek gumanlirini otturigha qoyghan idi.

Gerche xitay hökümitining hasharni bikar qilishqa munasiwetlik uqturushida yene, "Uqturush" ning rohigha xilapliq qilghanlarni qanun-belgilime boyiche qattiq bir terep qilish kérek. Dégenler alahide tekitlen'gen bolsimu, emma bu heqte hazirghiche éniq qanun yaki nizam élan qilinmidi, jazalan'ghanlar téxi melum emes.

Toluq bet