Хитай даирилириниң уйғур елидики бир қисим көл вә дәряларда белиқ тутушни чәклигән

Мухбиримиз әркин
2018-04-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай даирилири уйғур елидики бир қисим көл вә пүтүн дәряларда белиқ тутушни чәклигән. Хитай һөкүмәт ахбарати-шинхуа агентлиқиниң хәвәр қилишичә, белиқ тутуш чәклимиси 1-апрел башланған болуп, 31‏-июлғичә давамлишидикән.

Хәвәрдә, белиқ тутуш чәклимисиниң улунгүр көли, бағраш көлигә охшаш тәбиий көл вә дәря- еқинлирида йолға қоюлидиғанлиқи билдүрүлгән. Лекин бу, хитай даирилириниң уйғур районида белиқ тутушни тунҗи қетим чәклиши әмәс. Даириләр белиқ тутуш чәклимисини тунҗи қетим 2017‏-йили йолға қойған.

Хитай һөкүмитиниң уйғур районидики йеқинқи 20-30 йиллиқ тәрәққият пилани мәзкур районда техиму көп шәһәрләрниң қурулуп, нопусниң сүний йосунда шиддәтлик көпийишини, су мәнбәлириниң тез қурушини кәлтүрүп чиқарған.

Униң тәрәққият пилани уйғур муһит қоғдиғучилириниң изчил тәнқидигә учрап кәлгән. Уларниң илгири сүрүшичә, хитай һөкүмитиниң йәнә хитай көчмән аһалилирини техиму көп боз йәр ечишқа, кан ечишқа риғбәтләндүрүши, су мәнбәлирини қалаймиқан ишлитиши отлақларниң бузулуп, тупрақниң шорлишиши, өсүмлүкләрниң вәйран болуши, муз қатламлириниң ерип, дәря сулириниң тартилип кетиши, қурғақчилиқ вә кәлкүн апәтлириниң көпийишини пәйда қилған.

Хитай һөкүмити йеқинқи 2-3 йилдин бери уйғур елиниң су вә муһит қурулушиға мәбләғ селишни күчәйтип, тарим дәряси сүйини, тоғрақлиқларни әслигә кәлтүрүштәк бәзи қурулушларни елип беришқа башлиған. Лекин муһит қоғдиғучилири, бу қурулушларниң техиму көп хитай нопусни су билән тәминләшкә қаритилғанлиқини илгири сүрүп кәлди. Лекин шинхуа агентлиқиниң хәвиридә көрситишичә, даириләр белиқ тутуш чәклимисиниң муһитни қоғдаш, белиқ мәнбәсини асрашни мәқсәт қилғанлиқини билдүргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт