Хитай һөкүмити хәлқара җамаәтниң алдида өзини ақлашқа тиришмақта

Мухбиримиз әзиз
2018-09-25
Share

Уйғур диярида бир милйондин артуқ кишиниң йиғивелиш лагерлириға солиниши вә уйғурларниң дини вә миллий кимликиниң чәклимиләргә учраватқанлиқидин ибарәт сиясий вәзийәтниң барғансери яманлишишиға әгишип, хәлқара җамаәтниң бу мәсилигә болған диққитиниңму барғансери ешип меңиватқанлиқи мәлум. Шуниң билән бир вақитта хитай һөкүмитиниңму хәлқара җамаәт пикрини бураш үчүн буниңға мас һалда паал һәрикәтлинип, өзини ақлаватқанлиқи диққәт қозғимақта.

25-Сентәбир күни хитай һөкүмитиниң нәшр әпкари болған "йәршари вақит гезити" баш мақалә елан қилип америка ташқи ишлар министири майк помпеониң "хитай һөкүмити уйғурларниң диний етиқадини йоқитишқа күч сәрп қиливатиду" дегән тәнқидини қәтий қобул қилишқа болмайдиғанлиқини билдүргән. Шуниңдәк өзлириниң террорлуқ вә әсәбийликниң зиянкәшликигә учрап туруқлуқ уйғурлар дияриға зор санда әскәр әвәтип уруш қилмиғанлиқини, пәқәт қаттиқ башқуруш җәрянида азғинә сандики зиян-зәхмәт һадисилириниң көрүлгән болуши мумкинликини тәкитлигән.

Шу күнниң өзидә хитайниң һиндонезийәдә турушлуқ баш әлчиси шяв чйән һиндонезийәдики әң чоң гезитләрдин болған "җакарта почтиси" гезитидә мақалә елан қилған.

У мақалисидә уйғурлар дияридики диний етиқад әркинликиниң толуқ капаләткә игә болғанлиқи, уйғурларниң бәхтияр турмуш кәчүрүватқанлиқи, рамизан мәзгилидә мәсчитләрниң толиму аватлишип кетидиғанлиқи, һәрқайси җайлардики чоң мәсчитләрни ремонт қилишқа көпләп мәбләғ аҗритиливатқанлиқи, нөвәттә хитай һөкүмитиниң террорлуқ вә әсәбийликкә қарши күрәш қиливатқанлиқи һәққидә узундин узун вәз ейтқан. Шуниң билән биргә "һиндонезийә ислам өмики" ни башлап үрүмчидә зиярәттә болған сәид ақил сирадниң яңхаң мәсчитидә уйғурлар билән намаз оқуғанлиқи һәққидики сөзлирини өз сөзигә "испат" тәриқисидә оттуриға қойған.

Әмма америкиниң теннәси штатидики дохтур такуо соноданиң 23-сентәбир күни "күндилик вақит" гезити тәһрир бөлүмигә язған "шинҗаңда ‹зор қирғинчилиқ' йүз бәрмәктә" сәрләвһилик очуқ хетини хитай һөкүмитиниң уйғурлар һәққидики өзини ақлашлириға берилгән әң җанлиқ тәнқид дейишкә болидикән.

Хәтниң аптори уйғурлар билән һечқандақ тонушлуқи болмиған бир ички кесәлләр дохтури болуп, һәрқайси ахбарат васитилиридә елан қилиниватқан милйонлиған уйғурларниң лагерларға қамилиши һәққидики хәвәрләрдин уйғурларни билгән бир киши. Униң ейтишичә, у қәшқәр айродромида инсанниң ички әзалирини йөткәш үчүн мәхсус тәкшүрүш еғизи тәсис қилинғанлиқини көргән.

Ички әзалири суғурувелинған кейин у кишиниң бәдини җәсәт көйдүрүш орунлирида бир яқлиқ қилиниши еһтималға толиму йеқин болуп, йеқиндин буян бу хил тутқун вә җәсәт көйдүрүш паалийити көпәймәктә икән.

У хитай һөкүмитиниң нөвәттә "террорлуқ вә әсәбийликкә қарши күрәш қиливатқанлиқи" һәққидики баянатлирини әйибләп: "хитай һөкүмитиниң қиливатқанлири аддийла диний бастуруш әмәс. Улар уйғурларниң әсирләр бойи давам қилип кәлгән мустәқил шәрқий түркистан қуруш йолидики қаршилиқини йоқитишқа урунмақта" дәйду.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт