Mari'on simis: "Xitay emeliyette körün'ginidin jiq ajiz!"

Muxbirimiz eziz
2019-10-01
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayda xitay xelq jumhuriyiti qurulghanliqining 70 yilliqi we ularning bu jeryanda qandaq atalmish "Shanliq tereqqiyat" larni qolgha keltürgenliki tebrikliniwatqanda xitayning ötken 70 yilliq musapisini xulasiligen chet'el analizchiliri "Xitay qudretlik siyaqta körün'gen bilen emeliyette köp ajiz" dep xulase chiqarmaqta. Washin'gton shehiridiki "Kommunizim qurbanliri xatire wexpi" ning ijra'iye diréktori mari'on simis 30-séntebir küni "Döletlik baha" zhurnilida élan qilghan bu heqtiki maqalida mushu nuqta alahide sherhilinidu.

Aptorning bayan qilishiche, sabiq sowét ittipaqida hakimmutleqliq 69 yil dawam qilip 1991-yili pütün ittipaq halak bolghan. Emma xitay özining 70 yilliqini tebriklewatqanda bu xil "Qériliq" ning alamiti uningda körün'gendek qilmaydu, shundaqla iqtisadiy we herbiy jehette nahayiti qudretlik qiyapette dunyagha özini namayan qiliwatidu. Yene kélip sabiq sowét ittipaqining axirliri iqtisadiy chékinish, xelq'aradiki tesirining ajizlishishi we merkiziy hakimiyetning xelqqe bolghan kontrolluqining suslishishi dégenler otturigha chiqqan bolsa, hazir xitay milyonlap Uyghurni lagérgha qamap, pütkül xelqqe qarita mutleq kontrolluq we nazaretni emelge ashurup bolghan.

Aptor mushularni tekitlesh bilen birge eyni waqitta sabiq sowét ittipaqining dunyadin özini tartish istratégiyesini qollan'ghanliqini, emma xitayning bolsa ishikni échiwétip, amérika chégrasidin halqip amérikini ékispilattatsiye qilish arqiliq özini semritkenliki bayan qilidu. Aptorning qarishiche, mana mushu jeryanda xitay pen-téxnika, iqtisad, mudapi'e, soda qatarliqlarning hemmiside birdek amérikigha tayinidighan, amérika bolmisa héch ish qilalmaydighan bolup qalghan. Xitayning özide bolsa tereqqiyatqa türtke bolghudek héchqandaq asas mewjut emes. Bu bolsa mahiyette xitayning eng chong ajizliqi bolup hésablinidiken.

Aptor alahide tekitligen yene bir nuqta shuki, xitay hökümitining diktatoriliqi xelqni yéterlik tunjuqturup bolghan. Gerche hökümet melum da'iride "Iqtisadiy aptonomiye" ge yol qoysimu, xitay puqralirining öz armanlirini toluq emelge ashurushi yaki öz talantini jari qildurushi xitayda mumkin emes. Shu sewebtin xitayda hemmila ata-ana balilirini amérikigha mangduruwétishke teshna. Ularning barliq pulliri bolsa gherb bankilirigha yötkiwétilgen. Del mushu sewebtin xitayning eng serxil yashliri xitayni emes, belki amérikani axirqi tallash qilghan.

Aptorning bayan qilishiche, nöwette tramp hökümiti del mushu amillarni nezerge élip xitayning amérika iqtisadi bilen bolghan baghlinishini buzup tashlashni oylashmaqta iken. Yene kélip xitayning pay chéki baziri bir izda toxtap qalghan bolup, xitayning iqtisadiy nöwette ötken 30 yildin buyanqi eng töwen sewiyege chüshüp qalghan. Nawada xitayning mana mushu xil amérikigha tayinishchan komunizimche iqtisadiy qurulmisi buzulsa uning tayan'ghudek tashqi tiriki mewjut bolmay qalidu. Del mushu sewebtin xitay hazir insan heqliri yaki dölet bixeterliki dégenlerge emes, belki soda urushigha bekrek zéhin qoymaqta iken.

Aptorning qarishiche, nöwette amérika yughuri qatlimidikiler arisida "Xitay parchilinip ketse dunya üchün chong bir malimanchiliq bolidu" dégen qarash xéli obdanla salmaqni igileydiken. Emma aptor: "Sowét ittipaqining yimirilishi erkinlik, parawanliq we tinchliqni apiride qildi. Qizil xitay hökümitining halakitimu xitay xelqining bext-sa'aditige yol achidu. Bu amérikighimu tégishlik menpe'et élip kélidu. Komunizim idé'ologiyesidin ibaret bu parazit emdi buningdinmu uzun yashiyalmaydu" dep xulase chiqiridu.

Toluq bet