Хитай һөкүмити “қанунни омумлаштуруш” намида уйғурларниң өрп-адәтлирини өзгәртмәктә

Мухбиримиз әзиз
2019.09.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Уйғур дияридики сиясий бастурушқа мас қәдәмдә иҗра болуватқан уйғурларниң өрүп-адәтлирини өзгәртиш һәрикити йеқиндин буян барғансери юқири пәллигә чиқиватқанлиқи мәлум. “тәңритағ тори” ниң 24-сентәбирдики хәвиридә буниңдин кейин бу һәрикәтниң “сотсиялистик қанун билимлирини омумлаштуруш” намида иҗра болидиғанлиқи ейтилди.

Хәвәрдә ейтилишичә, қанун мутәхәссислири, қанун пидаийлири, қанун хизмәтчилири намидики түркүмлигән “қанунни омумлаштуруш” өмәклири өткән йиллардин буян асасий қатламға чүшүп түрлүк лексийәләр вә сәһнә номурлири арқилиқ “әр-аялларниң баравәрликини ишқа ашуруш”, “қалақ адәтләрни өзгәртиш” қатарлиқ саһәләр бойичә хизмәтләрни қанат яйдурған. Буниңдин кейин бу әһвал техиму кеңәйтилиш

Бу һәқтики мунасивәтлик әһваллар иҗтимаий таратқулардиму тарқалған болуп, хитай даирилириниң тәшкиллиши билән “уйғур әрләрниң аяллириниң путини ююши”, “әрләрниң аяллирини һапаш қилип йүгүрүштә мусабиқилишиши” дегәндәк бир қатар паалийәтләр оттуриға чиққан. Шу чағларда муһаҗирәттики уйғурлар буни “хитайға хас чакинилиқниң уйғурларға теңилиши” дәп кәскин тәнқидлигән иди. 

Нөвәттә хитай һөкүмитиниң “қалақ адәтләрни өзгәртиш” һәрикитини “сотсиялистик қанун билимлирини омумлаштуруш” намида иҗра қилмақчи болуши, шуниңдәк буниң “компартийәниң йеңи дәврдики шинҗаңни идарә қилиш истратегийиси, милләтләр иттипақлиқи, иҗтимаий муқимлиқ вә узақ мәзгиллик әминлик” дегәнләр билән зич бирләштүрүлүши бу қетимқи һәрикәттә уйғурларниң мәниви турмушида әсирләрдин буян мәвҗут болуп кәлгән өрүп-адәтләрниң “қалақлиқ” ниң нишани болидиғанлиқидин бешарәт бәрмәктә икән. 

Америкидики уйғур мәдәнийәт тәтқиқатчиси, доктор қаһар барат бу һәқтә пикир қилип “хитай һөкүмити уйғурларниң маддий мәдәнийәт саһәсини хитайчилаштуруш биләнла болди қилмастин, йәнә уларниң пүткүл мәниви дунясиниму өзгәртиш койида болмақта,” деди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.