Xitay dunya boyiche eng chong jazanixorgha aylan'ghan

Washin'gtondin muxbirimiz jewlan teyyarlidi
2023.11.08

“Gérmaniye awazi” torining 7-noyabir küni élan qilghan bir xewiride éytilishiche, xitayning 2000-yildin 2021-yilghiche tereqqiy qiliwatqan döletlerge bergen qerzi 1 tirilliyon 340 milyard dollargha yetken bolup, bu qerzning köp qismi “Bir belbagh bir yol” pilanigha kirgen döletlerge bérilgen. Bu qerzning qanchilik ösüm bilen bérilidighanliqimu bir sir bolup, xitay bu ghayet zor sommiliq qerz tarqitish bilen, dunya boyiche eng chong qerz bergüchi, shundaqla eng chong ösüm yégüchi jazanixorgha aylan'ghan.

Xewerde körsitilishiche, xitay bundaq jazanixorluqi bilen dunya miqyasida ghelite hem qorqunchluq bir obraz tikligen we bashqa döletlerni bi'aram qilishqa bashlighan. Tereqqiy qiliwatqan döletler xitaydin qerz élip, uning ösümini emes, qerzning özinimu qayturalmaywatqan bolup, bu qerz sommisi az dégende 1 tirilliyon 100 milyard dollargha yetken.

Ötken ayda béyjingda échilghan “3-Qétimliq bir belbagh bir yol qurulushi xelq'ara hemkarliq yighini” da shi jinping bu qurulush üchün yene 100 milyard dollar ajritidighanliqini wede qilghanidi. Shi jinpingning bu qilmishi chet eldiki xitay taratqulirida “Shi jinpingning pul buzushi” dep atilip kelmekte.

Gherb elliri xitayning bu “Qerz tuziqi” ni tenqidligen, sirilanka qatarliq döletlermu xitayning bu “Ul eslihe qurulushigha yardem bérish türi” ning özlirini éghir qerzge boghup qoyghanliqidin shikayet qilishqa bashlighanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.