Хитай иқтисадиниң чекиниши қәйәрдә тохтайду?

Мухбиримиз әзиз
2022.08.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитай иқтисадиниң “һәрикәтләндүргүч матори” дәп қариливатқан өй-мүлүк базири 1990-йиллардин башлап партлаш характерлик тәрәққиятқа өткән болуп, хитайниң хусусийлар игидарчилиқидики сода паалийәтлирини мәйлигә қоюветиш сиясити буниңға дағдам йол ечип бәргән иди. Шуниң билән бу түр хитайдики пайда елиш әң асан әмәлгә ашидиған содиға айлинип қелип, тезла нәччә йүз милярд америка доллирилиқ капитал җуғланмиси һасил қилған. Әмма йеқинқи мәзгилләрдә бу саһәниң ахириқи һесапта гумран болушқа йүзлиниватқанлиқи көп тәрәплимә әһваллардин айдиң болмақта икән.

“блумберг хәвәрлири” ниң 8-авғусттики мулаһизә мақалисидә көрситилишичә, хитайдики өй-мүлүк содиси “от кәткән орманлиқ” тәк ялқунҗиғанда, ғәрб дунясиниң мәбләғ селиш гуруһлири бу саһәгә милярдлап мәбләғ салған һәмдә тезла ғайәт зор пайдиға еришип маңған. Буниң билән ғәрбниң мәблиғи хоңкоңни асаслиқ “өткүнчи йол” қилған һалда кәлкүн кәби бу саһәгә еқип киргән.

Һалбуки, өткән 10 йил мабәйнидә тәдриҗи оттуриға чиқишқа башлиған “компартийә һәммигә қоманданлиқ қилиш” әндизисиниң түрткисидә хитай һөкүмитиниң хусусийлар капиталиға болған назарити вә контроллуқи бәкла күчәйгән. Буниңға улишипла кәлгән таҗисиман вирус юқуми пүтүн хитай миқясида ишләпчиқириш вә базарни тохтитип қойған. Буниң билән нәччә онлиған дунявий банкиларниң хитайға салған ғайәт зор мәблиғи йил бойи зийиниға обурут болуштин башқа йол тапалмиған. Алиқачан сетилип болған нәччә йүз милярда америка доллирилиқ хитай зайоми болса нурғун ширкәтләр үчүн түгимәс баш ағриқи пәйда қилған. Иқтисадшунас җенний зең (Jenny Zeng) бу һәқтә сөз қилип: “бу һазир омумийүзлүк хараблиқниң сигналини чалмақта. Бу капитал базирини вә мәбләғ салғучиларни охшашла вәйран қилмақта,” дегән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.