Хитайниң LinkedIn арқилиқ әнгилийәдә җасуслуқ тори қурғанлиқи ашкариланған

Вашингтондин мухбиримиз ирадә тәйярлиди
2023.08.24

Хитайниң линкедин (LinkedIn) намлиқ иҗтимаий алақә торини қоллинип әнглийәдә җасуслуқ паалийәтлири билән шуғулланғанлиқи ашкариланған.

Әнглийәниң нопузлуқ ахбаратлиридин “заман” гезити (The Times) ниң тәкшүрүп ениқлишичә, хитай җасуслири линкедин торида сахта һесаватларни қуруп, сахта исим вә сахта ширкәтләр арқилиқ нурғун әнглийәликләрни алдиған.

Улар хизмәткә қобул қилиш баһаниси билән бу кишиләрниң тәрҗимиһалини йиғқан вә уларни нәқ пул бәдилигә дөләт мәхпийәтликигә тақилидиған материялларни тәминләшкә қизиқтурған. Улар бу усул арқилиқ әнгилийәдики дөләт мәмурлири, алимлар, ақиллар амбири тәтқиқатчилири, илмий саһәдики тәтқиқатчилар вә һәтта дөләт хәвпсизлик хадимлирини қилтаққа чүшүрмәкчи болған.

“заман” гезити тәрипидин елип берилған тәкшүрүшкә қариғанда, шундақ җасусларниң бири линкединда “робин җаң” дегән иисм билән һәрикәт қилған болуп, униң кәм дегәндиму 5 йил актип һалда бу хизмәтни давам қилғанлиқи, өзини әнгилийәдә турушлуқ қилип көрсәткән бу шәхсниң әмәлийәттә хитайда икәнлики вә униң хитай дөләт хәвпсизлик министирлиқиға четишлиқ икәнлики мәлум болған.

Әнгилийә дөләт хәвпсизлик министири том тугендат (Tom Tugendhat) “заман” гезитигә қилған сөзидә мәзкур иҗтимаий алақә тор бетини қоллинидиған дөләт хадимлирила әмәс, бәлки адәттики тәтқиқатчилар вә ширкәт хадимлириниңму еһтиятчан болуши лазимлиқини әскәрткән.

Линкедин адәттә кәспий хадимлар ишлитидиған вә ишқа тонуштуруш асасий мәқсәт қилинған бир иҗтимаий алақә тор беـти болуп, униң 930 милйондин артуқ абонти бар икән.

Линкедин хитайда мулазимәт елип беришиға йол қоюлған бирдин-бир ғәрб ‍иҗтимаий алақә суписи болуп, 2014-йили мулазимәт башлиған бу супа хитайниң тәләплиригә әмәл қилишқа қошулғанлиқтин хитайда бир мәзгил мәвҗут болуп турған. Һалбуки, 2021-йилиға кәлгәндә линкедин хитайниң орунсиз тәләплиригә бәрдашлиқ берәлмәй ахири хитайдики мулазимитирини тақиған иди. Мәзкур иҗтимаий таратқу әйни чағда хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүгән ирқий қирғинчилиқ қилмишини паш қилған яки хитайдики кишилик һоқуққа хилап, парихорлуқ, черикликкә даир вәқәләрни ашкарилиған бәзи журналистларниң һесабини чәкләп, күчлүк тәнқидкә учриған иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.