Хитай даирилири “җәнубий шинҗаң” уқумини кеңәйтип, биңтуән девизийәлириниму бу уқумниң даирисигә киргүзгән

Вашингтондин мухбиримиз әркин тәйярлиди
2023.06.06

Хитай даирилири уйғурлар көп олтурақлашқан хотән, қәшқәр, ақсу, қизилсу қатарлиқ 3 вилайәт, бир областқа қаритилған “җәнуби шинҗаң” уқумини кеңәйтип, униңға хитайниң мәзкур райондики “шинҗаң ишләпчиқириш-қурулуш биңтуәни” гә қарашлиқ 4 девизийәси билән байинғолин областиниму киргүзгән. Хитай даирилириниң һазирға қәдәр биңтуәнниң бу 4 девизийәсини “җәнубий шинҗаң” уқумиға киргүзмигәнлики чүшинишлик болсиму, бирақ униң җәнуби уйғур елиниң бир парчиси болған байинғолин областини немә үчүн “җәнубий шинҗаң” уқумидин халий тутуп кәлгәнлики мәлум әмәс. 

“шинҗаң гезити” ниң 6-июн хәвәр қилишичә, уйғур аптоном районлуқ парткомниң 26- вә 27-май күнлири өткүзүлгән 10 -нөвәтлик 8-омумий йиғини“җәнубий шинҗаңниң алий сүпәтлик тәрәққиятиға аит бир қанчә сиясий тәдбир” намлиқ бир һөҗҗәтни мақуллап, “җәнубий шинҗаң” уқумиға қайта ениқлима бәргән. Һөҗҗәттә “җәнубий шинҗаң уқуми” ниң  даириси кеңәйтилип, униңға хитайниң бу райондики йерим һәрбий-йерим ишләпчиқириш гәвдиси болған биңтуәнниң 1-, 2-, 3-, вә 14-девизийәси вә байинғолин моңғул аптоном области киргүзүлгән.  Бу арқилиқ хитай даирилири “җәнубий шинҗаң” уқуминиң даирисини техиму кеңәйткән. 

Уйғурлар көп санлиқтики қәшқәр, хотән, қизилсу вә ақсуни өз ичигә алған аталмиш “җәнубий шинҗаң” райони, хитайниң 2017-йили башлатқан бастуруш һәрикитиниң асаслиқ нишаниға айланғаниди. Америка һөкүмити вә бәзи ғәрб дөләтлири парламентлири буни“ирқий қирғинчилиқ” һәм “инсанийәткә қарши җинайәт” дәп бекиткәниди.  

Адриян зениз қатарлиқ тәтқиқатчилар бу мәзгилдә қәшқәр билән хотәндики уйғурларниң туғулуш нисбитиниң җиддий төвәнләп кәткәнликини елан қилғаниди.

“шинҗаң гезити” ниң хәвиридә көрситилишичә, һөкүмәт буни “бир қетимлиқ зор сиясий бөсүш, бу бурунқи шинҗаңниң җәнубидики бир қисим районларниң тәрәққиятини қоллаштин һазир пүткүл җәнубий шинҗаңниң омумий тәрәққиятини қоллашқа өткәнликимизни көрситиду” дәп чүшәндүргән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.