Amérikadiki Uyghur mesilisi mutexessisliri xitayning tor hujumigha uchrimaqtiken

Muxbirimiz irade
2022.08.04

Amérika tor bixeterliki tetqiqatchilirining doklatigha qarighanda, ötken yilidin bashlap xitay hökümitining Uyghurlargha qaritiwatqan irqiy qirghinchiliqini delil-ispatliri bilen dunyagha ashkarilap bergen gérmaniyelik tetqiqatchi adriyan zénizni nishan qilghan mexsus bir tor hujumi herikiti yüz bermektiken.

Xitayning qollishidiki bu tor betler, tetqiqatchi adriyan zénz heqqide bir qatar saxta maqalilerni we tiwittér uchurlirini oydurup chiqqan bolup, ularning biride adriyan zénzning öz tetqiqatliri üchün amérika kéngesh palata ezasi marko rubiyodin we sabiq prézidént trampning meslihetchisi sitiw bannondin pul alghanliqi ilgiri sürülgen.

Kéyin bu oydurma xewerler yene bashqa bir qanche ijtima'iy taratqu hésabatliri hemde tor béketliridimu xewer qilin'ghan, shundaqla atalmish “Shiwitsariyelik” Jonas Drosten dégen kishining namidin tiwittérda élan qilin'ghan. Bu xewer yene “Shiwitsariye xewer tori” dégen namdiki bir tor békitidimu tarqitilghan. Bu yil 5-ayda “Xitay kündilik géziti” élan qilghan bir maqalide mezkur saxta shiwétsariyelikning sözliridin neqil keltürülgen.

Amérikadiki “Mandiant Inc” namliq tor bixeterlik shirkiti élan qilghan eng yéngi doklatta éytilishiche, adriyan zénzgha hujum qilish herikiti-xitayni qollaydighan we xitayning teshwiqatini ilgiri süridighan 70 tin artuq gumanliq xewer torlirining xitayning obraz teshwiqatini qilish tirishchanliqining bir qisimi bolup, bu tor betler 11 xil tilda xewer tarqitidiken.

Yuqiriqi bu tor bixeterlik shirkiti, bu tor hujumi herikitining xitay hökümitige chétishliqliqini körsitip béridighan konkirét ispatlar bolmisimu, emma bu tor betler üchün qollinilghan “Aktip énérgiye” dégen sözning xitay hökümiti teripidin da'im ishlitilidighan söz ikenlikini, shunga bu heriketning xitay hökümitining köz qarishi we siyasitini teshwiq qilidighan sistémiliq tor herikiti dep jezmleshtürgili bolidighanliqini éytqan.

Melum bolushiche, mezkur doklattin kéyin twittér bayanatchisi tiwittérdiki bir qanche hésabatlarning toxtitilghanliqini bildürgen, emma yuqiriqi oydurma xewer tarqatqan tor betlerning biri bolghan shangxey xeyshün téxnika cheklik shirkiti namliq ijtima'iy alaqe tori buninggha inkas qayturmighan.

Xitay hökümiti nöwette dölet qollishidiki tor teshwiqatini keng kölemde ilgiri sürüwatqan bolup, Mandiant tor bixeterlik shirkitining yuqiri derijilik analiz dériktori daniyal kapélman nöwette ijtima'iy alaqe tor betliri we saxta xewer tor betliri arqiliq uchur qalaymiqanchiliqi peyda qilish heriketlirining barghanséri éghirlap ketkenlikini bildürgen.

Melum bolushiche, bu saxta tor betler shimaliy amérika, yawropa, ottura sherq we asiyadiki oqurmenlerni nishan qilghan bolup, ular Uyghur mesilisidin sirt, yene xongkong mesilisi we rusiyening ukra'ina urushi heqqidimu oydurma xewerlerni tarqatqan. Ukra'ina tilida élan qilin'ghan bir maqalide hetta amérikaning ukra'inada qurghanliqi ilgiri sürülgen atalmish “Bi'o-ximiye tejribixanisi” ning nurghunlighan ukra'iniyaliqlarning ölümige seweb bolghanliqi ilgiri sürülgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.