Мухбирларни қоғдаш комитети хитайни мухбирларни паракәндә қилмаслиққа чақирди

Мухбиримиз җүмә
2017.08.26

Канада мухбириниң уйғур елидә тутқун қилинғанлиқи ашкариланғандин кейин, америкидики мухбирларни қоғдаш комитети баянат елан қилип, хитайни хәлқаралиқ мухбирларға қаритилған паракәндичилик һәрикәтлирини тохтитишқа чақирди.

23-Авғуст хитай сақчилири канададин чиқидиған “йәршари вә мәктуплар” гезитиниң мухбири натан вәндирклиппини йәкәнниң елишқу базирида тутқун қилип, уни 3 саәт тутуп қалған. Бу җәрянда у сорақ қилинған, униң сомка, камералири ахтурулған вә компютери тартивелинған.

“йәршари вә мәктуплар гезити” юқириқи тәпсилатлар берилгән хәвиридә көрситишичә, натан вәндирклиппи елишқу базирида йәрликләрни райондики хәвпсизлик тәдбирлири һәққидә зиярәт қиливатқанда қолға елинған.

Баш штаби нюйорк шәһиридики мухбирларни қоғдаш комитети җүмә күни елан қилған баянатида хитайниң бу қилмишини әйиблиди.

Баянатта нәқил қилишичә, мухбирларни қоғдаш комитетиниң асия ишлири ярдәмчиси стевин батлер мундақ деди: “хитайниң ичи-сиртидики кишиләрниң хитайда немә болуватқанлиқини билиш һоқуқи бар. Хитай пуқралирини зиярәт қиливатқан бир чәтәл мухбирини паракәндә қилишниң һечқандақ қануний асаси йоқ.”

У йәнә мундақ деди: “хитай уйғурларни өз ичидә алған сәзгүр темидики хәвәрләрниң ишлинишигә тосқунлуқ қилишни тохтитиши керәк.”

Натан вәндирклиппи твиттерға йоллиған учурида кейин компютериниң қайтурулуп, өзиниң қоюп берәлигәнлики, әмма икки сақчиниң кәйнидин аптомобил билән әгишип маңғанлиқини билдүргән.

Хитай даирилири 2014-йили 28-июл йәкәнниң елишқу вә хаңди йезилирида йүз бәргән наразилиқ һәрикитини қанлиқ бастурған.

Хитай ахбаратлири мәзкур вәқәдә аз дегәндә 96 адәмниң етип өлтүргәнликини хәвәр қилған болсиму, әмма чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири өлтүрүлгәнләр саниниң 2000 әтрапида болуши мумкинликини илгири сүргән.

Хитай һөкүмити шундин кейин йәкәндә ахбаратни қаттиқ қамал қилғанлиқи үчүн вәқәниң һәқиқий маһийити вә өлгәнләрниң санини ениқ дәлилләш базириғичә мумкин болмай кәлгән иди.

2014-Йили сентәбирдә австралийә телевизийә ширкитиниң мухбири стефан мекдонелниму йәкән елишқу базириға кириш алида пуқрачә кийингән хитай сақчилириниң қопал муамилисигә учриған вә тосуп қелинғандин кейин йеза еғизидин қайтуруветилгән иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.