«Ню-йорк вақти гезити» ниң мухбири: компартийә империйәси идийәниң әмәс, күчниң мәһсули

Мухбиримиз әркин
2018-01-08
Share

«Ню-йорк вақти гезити» ниң мухбири едвард ваң дүшәнбә күни мақалә елан қилип, өзиниң хитайда турған 10 йиллиқ мухбирлиқ һаятидики тәсират вә чүшәнчилирини йезип чиқти. Едвард ваң «хитай империйәсиниң қайта туғулуши» сәрләвһилик мақалисидә илгири сүрүшичә, «хитайниң һазирқи компартийә империйәси бир зораван күчниң мәсули» икән.

Едвард ваң 2008‏-йили «ню-йорк вақти гезити» ниң хитайда турушлуқ мухбирлиқиға әвәтилгән. У бу җәрянда уйғур аптоном райониға берип хитай һазирқи сиясити, уйғурлар һаяти, уйғурлар дуч келиватқан сиясий бесимлар һәққидә нурғун мақалиләрни елан қилған. Едвард ваң өткән йили 12‏-айда хитайдики мухбирлиқ хизмитидин айрилип америкиға қайтқан иди. Униң көрситишичә, едвард ваңниң 10 йил бурунқи хитай һәққидики чүшәнчиси билән униң ой пикиридә зор өзгириш болған. У мундақ дәйду: «мән бурун нурғун кишиләргә охшаш хитай йеңи бир идийәниң йолини йәни һаятлиқ күчигә толған йеңи бир қиммәт қариши, йеңи бир мәдәнийәтниң йолини ачти, дәп ойлайттим. Бу униң дәриҗидин ташқири дөләтлик орниға уйғун дәвр болуш билән биргә, өзигә ишәнгән, техиму ечиветилгән басқучқа қарап маңиду, дәп һесаблайттим. Бирақ өткән йили мениң хитайдики хизмитим ахирлишиш билән тәң, мениң бу қаришим өзгәрди.»

Униң көрситишичә, «һазирқи хитай йеңи империйәси у тәрғиб қиливатқан хитай идийәси яки заманиви мәдәнийитиниң җәлп қилиш күчиниң мәһсули әмәс, бәлки компартийәниң иқтисади тәһдитни өз ичигә алған қаттиқ қол күчиниң мәһсули» икән. Едвард ваң уйғурларни вәзийити һәққидә тохтилип, зораванлиқ вә бастурушниң уйғур районида айланма характерлик җиддий вәзийәт пәйда қилғанлиқини тәкитлигән. Едвард ваң хитайдики ахирқи хизмәт сәпиридә қәшқәрни зиярәт қилған. У мақалисидә өзиниң қәшқәр сәпирини тәсвирләп, «хитайдики ахирқи зиярәт сәпирим йипәк йолидики бостанлиқ қәшқәргә болди. Бу йәрдики зияритимдә қолида зораванлиққа қарши туруш сайманлирини көтүрүвалған сақчиларниң бирқанчә уйғур яшни қоршивалғанлиқини көрдүм» дәп тәкитлигән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.