Atalmish “Shinjang wekilliri” xitayning “Bölgünchilikke qarshi turush qanuni” we “Ölchemlik til (putungxu'a) qanuni” gha tüzitish kirgüzüsh teklipi bergen

Muxbirimiz irade
2022-03-10
Share

13-Nöwetlik xitay memliketlik xelq qurultiyi we siyasiy kéngesh yighini béyjingda échiliwatqan mezgilde, xitay da'iriliri atalmish “Shinjang wekilliri” ichidiki Uyghur “Xelq qurultiyi wekilliri” ning éghizi arqiliq özining birqanche sezgür “Qanun” lirigha tüzitish kirgüzüsh teklipini otturigha chiqarghan.

Xitayning “Tengritagh tori” da tarqitilghan xewerde körsitilishiche, xitayning memliketlik xelq qurultiyining 5-yighinigha qatnishiwatqan “Shinjang wekiller ömiki” diki wekiller qurultaygha 8 teklip layihesi we 148 pikir sun'ghan. Ular sun'ghan teklip layiheliri ichide xitayning “Bölgünchilikke qarshi turush qanuni” gha tüzitish kirgüzüsh toghrisidiki teklip؛ “Jungxu'a xelq jumhuriyitining ölchemlik til (putungxu'a) qanuni” gha tüzitish kirgüzüsh toghrisidiki teklip؛ “Jungxu'a xelq jumhuriyitining wetenperwerlik qanuni” békitish toghrisidiki teklip layihesi qatarliqlar chet ellerdiki Uyghur közetküchilerning diqqitini qozghidi.

“Tengritagh tori” ning xewiride éytilishiche, yuqiriqi “Jungxu'a xelq jumhuriyitining ölchemlik tili qanuni” gha tüzitish kirgüzüsh toghrisidiki teklipni tunji bolup aqsu uchturpan nahiyesi imamlirim bazirida “Dölet tili mektipi” yeni, xitay tili we medeniyiti mektipini qurup xitay hökümitining alqishigha érishken qurban niyaz qatarliq wekiller otturigha qoyghan iken. U teklipide “‛jungxu'a xelq jumhuriyitining ölchemlik sözlesh we yéziq tili qanuni‚ 20 yildin köprek waqit yolgha qoyuldi, qanunni dewr bilen teng özgertish kérek. Döletning ortaq til qanunining yétekchi idiyesini aydinglashturup, puqralarning öginish we ishlitish jehettiki hoquqi we mejburiyitining birdeklikide ching turush kérek,” dégen.

Xewerde “Bölgünchilikke qarshi turush qanuni” gha tüzitish kirgüzüsh toghrisidiki teklip؛ “Jungxu'a xelq jumhuriyitining ölchemlik tili qanuni” gha tüzitish kirgüzüsh tekliplirining tepsilati heqqide éniq melumat bérilmigen. Chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler buning Uyghurlarni térorluqqa baghlap jazalash, mutleq qamalni kücheytish we uni qanuniy asasqa ige qilish, Uyghur ana tilini yoqitip atalmish “Dölet tili” namidiki xitaychini yenimu keng omumlashturush bilen zich baghlinishliq ikenlikini mölcherlimekte.

Xitay da'iriliri nöwette Uyghurlarni yoqitish meqset qilin'ghan her xil siyasetlirini béyjingdiki ikki qurultaygha qatnishiwatqan atalmish “Uyghur wekil” lerning éghizi bilen otturigha qoyuwatqanliqi melum. Aldinqi küni memliketlik siyasiy kéngesh 13-nöwetlik 5-yighinida xitay memliketlik siyasiy kéngesh ezasi, ussulchi dilnar abdullaning éghizi bilen atalmish “Shinjangni medeniyet arqiliq ozuqlandurush” qurulushini chongqur yolgha qoyush, “Jungxu'a milliti ortaq gewdisi éngi” ni mustehkemlesh qatarliq teklip layihelirini élan qilghan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet