Уйғур райони билән тибәт райониниң әмәлдарлири динларни хитайчилаштуруш тоғрулуқ тәҗрибә алмаштурған

Вашингтондин мухбиримиз җәвлан тәйярлиди
2023.06.21

Хитайчә “тәңритағ тори”, “шинҗаң гезити” ториниң хәвиридин мәлум болушичә, 6-айниң 20-күни уйғур аптоном районлуқ парткомниң секритари ма шиңрүй, уйғур аптоном райониниң рәиси әркин тунияз қатарлиқлар тибәткә берип, ғәйрий маддий мәдәнийәт мираслири музейини екскурсийә қилған һәмдә тибәт әмәлдарлири билән мәхсус сөһбәт өткүзгән. Улар тибәт аптоном райониниң әмәлдарлири билән хитай баш секритари ши җинпиңниң “җуңхуа милләтлири ортақ гәвдиси еңини мустәһкәмләш, динларни хитайчилаштурушни илгири сүрүш” сияситини иҗра қилиш тәҗрибилирини алмаштурған.

Икки район әмәлдарлири өзлириниң иҗтимаий вә иқтисадий тәрәққият әһвалини тонуштуруш билән биргә, ши җинпиңниң “шинҗаң билән тибәтни қанун бойичә идарә қилиш, ‛муқимлиқ, тәрәққият, екологийәлик муһит вә чегра районни гүлләндүрүш‚ нишанини орунлаш ирадисини билдүрүшкән.

Тибәт аптоном районлуқ һөкүмәтниң йиғин залиға ши җинпиңниң чоңайтилған сүрити есилған болуп, сөһбәттиму асасән “ши җинпиң идийәси” тәкитләнгән. Һәмминиң диққәт мәркизигә айланған ши җинпиң бу йәрдә гоя җовҗ орвелниң “1984” намлиқ романидики “һәммини көзитип йолйоруқ берип туридиған бүйүк даһий” ға айланған. Чен покуң қатарлиқ хитай анализчилириниң қаришичә, динларни хитайчилаштурушни тәкитләп келиватқан ши җинпиң әмәлийәттә һоқуқ вә күчни илаһлаштуруватқан, “шәхскә чоқунуш” шамили пәйда қиливатқан һөкүмдар икән.

Уйғур райони билән тибәт райони хитай һөкүмити йиллардин буян әң қаттиқ контрол қиливатқан, кишилик һоқуқ җинайәтлири вә диний бастуруш изчил давамлишиватқан җай болуп, тибәтни еғир тәқиб-назарәт вә түрмә-лагер билән башқурған чен чүәнго 2016-йил бу тәҗрибилирини уйғур райониға көчүрүп апарған вә бу җайдики милләтләргә техиму қәбиһ усулда зиянкәшлик қилғаниди.

Нөвәттә тибәт аптоном районлуқ парткомниң секритари болуп вәзипә өтәватқан ваң җүнҗең 2019-йили уйғур аптоном районлуқ сиясий-қанун комитетиниң секритари, 2020-йили шинҗаң ишләпчиқириш-қурулуш биңтуәниниң партком секритари һәм сиясий комиссари бболуп вәзипә өтигән иди. 2021-Йили япвропа парламенти ваң җүнҗеңға “кишилик һоқуқни дәпсәндә қилған” уйғур районидики 4 нәпәр йоқири дәриҗилик хитай әмәлдариниң бири сүпитидә җаза елан қилған иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.