Японийә баш вәзири кишида: “уйғурларниң кишилик һоқуқ вәзийитидин җиддий әндишә қиливатимиз”

Мухбиримиз әркин
2022.11.14
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Японийә баш вәзири фомио кишида 13-ноябир күни комбоджада өткүзүлгән шәрқий-җәнубий асия дөләтлириниң башлиқлар йиғинида сөз қилип, уйғурларниң кишилик һоқуқ вәзийитидин “җиддиий әндишә” қиливатқанлиқини билдүргән.

Хәлқара мунасивәтләрдә, болупму хитай билән болған мунасивәтләрдә пәвқуладдә еһтиятчан болған японийәниң хитай баш министири ли кечяңму қатнашқан бир хәлқаралиқ йиғинда уйғурларниң вәзийитидин “қаттиқ әндишә” қиливатқанлиқини ашкара оттуриға қоюши, бир йеңилиқ һесаблиниду.

Ройтерс агентлиқиниң японийә ташқий ишлар министирлиқиниң баянатидин нәқил кәлтүрүп бәргән хәвиридә ейтилишичә, йиғинда японийә баш вәзири кишида тәйвән боғузида тинчлиқ вә муқимлиққа капаләтлик қилишниң район бихәтәрлики үчүн интайин муһим икәнликини тәкитләш билән бир вақитта, уйғур хәлқиниң кишилик һоқуқ вәзийитидин “җиддий әндишә” қилидиғанлиқиниму тәкитлигән.

Кишида йәнә хитайниң японийәниң игилик һоқуқиға хилаплиқ қилидиған, район вәзийитини җиддиләштүридиған һәрикәтләр билән давамлиқ һәм барғансери көп шуғуллиниватқанлиқини билдүрүп: “хитайниң шәрқий деңизда японийәниң ‍игилик һоқуқиға хилаплиқ қилиш һәркити давамлашмақта һәм изчил көпәймәктә. Хитай йәнә җәнубий деңиздиму район вәзийитини җиддийләштүридиған һәрикәтлирини давамлаштурмақта” дегән.

Йиғинда фомио кишида америка президенти җов байденниң арқисидин сөзгә чиққан. Байден сөзидә тәйвән боғузида тинчлиқ вә муқимлиқни сақлашниң муһимлиқи, җәнубий деңизда әркин деңиз қатнишиға капаләтлик қилишниң муһимлиқини тәкитлигән. Президент байден американиң әң чоң рәқиби болған хитайниң районда өзиниң тәсирини җиддий күчәйтиватқан бир пәйттә, американиң райондики дөләтләр билән “һәммиси көрүшни арзу қилған техиму яхши бир келәчәк қуруп чиқидиғанлиқи”ни ейтқан.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.