Yawropa ittipaqining kishilik hoquq heqqidiki endishilirini xitay ret qildi

Washin'gtondin muxbirimiz jewlan teyyarlidi
2024.06.18

Xitaydiki kishilik hoquq mesililirini eyiblep kéliwatqan yawropa ittipaqi, 17-iyun küni xitayda ötküzülgen “Yawropa-xitay kishilik hoquq diyalogi” da xitayning kishilik hoquq depsendichilikini yene bir qétim otturigha qoyghan. Emma xitay ularni “Qosh ölchem qollandi, ichki ishimizgha arilashti” dep eyiblep, özining jinayetlirini inkar qilghan.

“Roytérs agéntliqi” 18-iyundiki xewiride éytilishiche, yawropa ittipaqi wekiller ömiki aldinqi hepte tibetni ziyaret qilip qaytip kelgendin kéyin, 17-iyun (düshenbe) küni xitay emeldarliri bilen körüshken. Söhbette Uyghur rayoni, tibet we xongkongdiki éghir kishilik hoquq depsendichilikliri, jümlidin ziyankeshlikke uchrighan kishilik hoquq qoghdighuchiliri, adwokatlar we muxbirlarning teqdiridin endishe qiliwatqanliqini bildürgen. Yawropa ittipaqi élan qilghan bayanatta, “Yawropa ittipaqi xitayni insanlarni xorlash qilmishlirini tekshürüshke, qanunsiz qamash, iz-déreksiz yoq qiliwétish we éghir qiyin-qistaqqa élish weqelirige köngül bölüshke chaqiridu” déyilgen. Bayanatta yene, tutqundiki Uyghur ziyaliysi ilham toxti, doxtur gülshen abbas, tetqiqatchi rahile dawut qatarliqlar tilgha élin'ghan.

Xitay emeldarliri bolsa, “Yawropa ittipaqi kishilik hoquq mesilisini bahane qilip xitayning ichki ishlirigha arilishishni toxtitishi kérek” dégen. Xitay yene özining jinayetlirini inkar qilish bilen birge, “Kishilik hoquq mesilisini siyasiylashturmasliq, qosh ölchem qollanmasliq, öz endizisini bashqilargha tangmasliq” idiyesini bazargha salghan. Halbuki yéqinqi mezgillerde oxshimighan uchur yolliridin melum boluwatqan türlük ré'alliq, jümlidin amérika tashqi ishlar ministirliqining aprélda élan qilin'ghan yilliq doklati Uyghur diyaridiki qirghinchiliq we mejburiy emgekning izchil dawam qiliwatqanliqini, kishilik hoquq sahesidiki depsendichilikning hazir téximu keng kölem éliwatqanliqini körsetmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.