Kishilik hoquq organliri yawropa ittipaqini “Yawropa-xitay kishilik hoquq diyalogi” ni emeldin qaldurushqa chaqirdi

Washin'gtondin muxbirimiz irade teyyarlidi
2024.06.13

12-Iyun küni, xelq'ara kechürüm teshkilati, kishilik hoquqni közitish teshkilati, xelq'ara kishilik hoquq mulazimiti, dunya Uyghur qurultiyi we “Qoghdighuchilar” (Safeguard Defenders) qatarliq teshkilatlar birlikte yawropa ittipaqining tashqi ishlar we bixeterlik siyasiti ishxanisining alahide wekilige mektup yollap, yawropa ittipaqining xitay bilen bolghan kishilik hoquq söhbitini toxtitishni telep qilghan.

Bu teshkilatlar imzaliq xétide, xitay hökümiti sadir qiliwatqan kishilik hoquq depsendichiliklirining üzlüksiz kücheygenliki we kölemleshkenlikini tilgha alghan. Shundaqla “Mana bular bügün'giche qilin'ghan kishilik hoquq diyaloglirining ehmiyetlik özgirish peyda qilishta ünümsiz bolghanliqini ispatlidi” dégen.

Yawropa ittipaqi bilen xitay hazirghiche 38 qétim kishilik hoquq söhbiti ötküzgen bolsimu söhbetlerdin kéyin xitay hökümiti héchqandaq bir ehmiyetlik we emeliy bir heriket qollinip baqmighan. Ikki terep otturisidiki 39-qétimliq söhbetning mushu ayning 16-küni xitayning chongching shehiride ötküzülidighanliqi téxi yéqinda élan qilin'ghan idi. Yuqiridiki organlar bolsa yawropa ittipaqining xitay bilen söhbetni dawamlashturushining héchqandaq ehmiyiti yoqluqini eskertken. Mektupta mundaq déyilgen:

“Yawropa ittipaqi rusiye, süriye, bélarusiye, bérma qatarliq döletlerning kishilik hoquq depsendichiliki, xelq'ara qanun'gha xilap qilmishlirining xaraktéri, kölimi we omumlishish ehwaligha qarap turup bu döletler bilen kishilik hoquq diyaloglirini toxtatti. Xitay hökümiti bolsa insaniyetke qarshi turush jinayitidek éghir jinayet sadir qiliwatqan bir dölet. Hazirghiche bolghan 38 qétimliq söhbetning xitayning kishilik hoquq xatirisini ongshashta ehmiyetsiz bolghanliqi ispatlandi, emdi yene 39-qétimliq söhbetke olturushning héchqandaq orni yoq.”

Bu teshkilatlar mektupida, yawropa ittipaqi we uninggha eza döletlerni di'alog ornigha ilgirikidin perqliq we téximu ünümlük heriketlerni qollinip, xitay hökümitini insaniyetke qarshi jinayitini axirlashturushqa qistishi kérek, dep chaqiriq qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.