«Зимистан» тори: «хитай өлкилиридики уйғур оқуғучилири миллий кимликидин айрилип қелиш хәвпигә дуч кәлмәктә»

Мухбиримиз әркин
2019-12-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Италийәдики «зимистан» намлиқ кишилик һоқуқ тори 13‏-декабир доклат елан қилип, хитайниң ички өлкилиридики уйғур оқуғучилириниң әркинликидин пүтүнләй мәһрум қилинғанлиқи, уларниң миллий кимликидин айрилип қелиш хәвпигә дуч келиватқанлиқини илгири сүрди.

Доклатта тәкитлинишичә, хитай һөкүмити ичкий өлкиләрдики бу оқуғучиларниң ятақ вә оқуш пулини көтүрсиму, лекин уларни «хитайлишиш» қа мәҗбурлимақта икән. Мәзкур кишилик һоқуқ тәшкилати хитайниң оттура түзләңлик районидики нәччә йүз «шинҗаңлиқ» оқуғучи оқуватқан бир толуқсиз оттура мәктәпниң уйғур оқуғучилирини вә бир қисим хитай оқутқучилирини зиярәт қилған. Зиярәттә оқуғучилар өзлириниң әркинликидин айрилип қалғанлиқи вә миллий кимликини йоқитип қойғанлиқини билдүргән.

Доклатта қәйт қилинишичә, нөвәттә бу мәктәпләр хитай маарип министирлиқиниң 2010‏-йили чүшүргән «ичкири өлкиләрдики шинҗаң толуқ оттура синиплирини башқуруш тоғрисидики мәмури чарә» намлиқ һөҗҗитини қаттиқ иҗра қиливатқан болуп, бу һөҗәттә оқуғучиларниң «вәтәнни, җоңхуа миллитини вә мәдәнийитини етирап қилиши, хитайчә сотсиялизим тәрбийәсини күчәйтиши, марксизимниң вәтән, милләт, дин, материялизим вә атеизим нуқтиийнәзәрини намайән қилиши» тәләп қилинған икән. Доклатта мәлум бир оттура мәктәпниң уйғур оқуғучисиниң сөзи нәқил кәлтүрүлгән болуп, у «биз өрп-адәтлиримизни пурсәт тапсақ пәқәт тамақ арқилиқла сақлап қелишқа тиришиватимиз,» дегән. 

Бу мәктәпниң биир хитай оқутқучиси шинҗаңдин кәлгән оқуғучиларға мәҗбури меңә ююш елип берилидиғанлиқини билдүргән. Бу оқутқучиниң илгири сүришичә, уларниң «асаслиқ вәзиписи оқутуш әмәс, бәлки уларға дөләтни, партийәни қандақ сөйүшни өгитиш» икән. Доклатта уйғур оқуғучилриниң һәркити қаттиқ контрол қилинип, уларниң сиртқа чиқиши вә башқилар билән учришишиға чәклимә қоюлидиғанлиқи, мәктәпләрдики бармақ тонуш машинилириниң мәхсус уйғур оқуғучилириға ишлитилидиғанлиқини билдүргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт