"4-июн тйәнәнмен вәқәси" ниң 31 йиллиқини хатириләш йиғинида уйғурлар мәсилиси оттуриға қоюлди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-06-04
Share
dilshat-rishit-tor-yighin.jpg Д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәндигә вакалитән "4-июн тйәнәнмен вәқәси" ниң 31 йиллиқини хатириләш тор йиғиниға қатнишиватқан қурултай баянатчиси дилшат ришит әпәнди. 2020-Йили 3-июн.
RFA/Ekrem

Хитай демократлири "4-июн тйәнәнмен вәқәси" ниң 31 йиллиқини хатириләш муһакимә йиғиниға уйғур вәкиллириниму тәклип қилди.

3-Июн күни шималий америка, асия, явропа вә австралийә қатарлиқ 4 қитәдики бир қисим хитай демократлири "4-июн тйәнәнмен вәқәси" ниң 31 йиллиқини хатириләш мунасивити билән видейолуқ тор муһакимә йиғини өткүзгән. Йиғинға америка, австралийә, германийә, фирансийә, японийә, тәйвән, хоңкоң қатарлиқ дөләт вә районлардики хитай сиясий паалийәтчилири һәм чәтәлликләр қатнашқан. Йиғинға дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса тәклип қилинған болуп, униңға вакалитән қурултай баянатчиси дилшат решит қатнашқан.

Бу қетимқи йиғин германийәлик поп роланд күһнәниң 1989-йили 4-июн күни тйәнәнмен мәйданида қирғин қилинған оқуғучиларниң роһиға дуа қилиши билән башланған. Йиғинға "хитай мустәқил қәләмкәшләр җәмийити" ниң рәиси ляв тйәнчи риясәтчилик қилған. "4-июн тйәнәнмен вәқәси" ниң йетәкчилиридин ваң дән, тәйвәнниң германийәдики иш беҗириш орниниң баш әлчиси шйә җивей, японийәниң сабиқ парламент әзаси макино шиңшу, д у қ баянатчиси дилшат решит қатарлиқ 13 киши нөвәт билән нутуқ сөзлигән.

"хитай мустәқил қәләмкәшләр җәмийити" ниң рәиси ляв тйәнчи бу һәқтә зияритимизни қобул қилғанда алди билән мәзкур йиғинниң вухәндин тарқалған корона вируси сәвәблик дуня паракәндә һаләттә туруватқан, хоңкоңниң вәзийити яманлишиватқан, уйғурлар җаза лагерлирида налә-пәрят чекиватқан бир начар вәзийәткә тоғра кәлгәнликини тилға алди.

Ляв тйәнчи мундақ дәйду: "хитай хоңкоңда "дөләт хәвпсизлики қануни" ни йолға қоюш арқилиқ хоңкоңлуқларниң пикир әркинликини боғмақчи болуватиду. Хитайда көплигән кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлири һөкүм сүрүватиду. Уйғурларни мисалға алсақ, 3 милйондин артуқ уйғур ‹қайта тәрбийиләш мәркизи' намлиқ җаза лагерлириға қамилип қийниливатиду. Хитайдики вәзийәт интайин яман. Бизниң бу йиғинни уюштуруштики мәқсидимизниң бири ‹4-июн тйәнәнмен вәқәси' ниң 31 йиллиқини хатириләш болса, йәнә бири хитайниң омумий вәзийитини анализ қилиш үчүндур."

"4-июн тйәнәнмен вәқәси" ниң 31 йиллиқини хатириләш мунасивити билән өткүзүлгән бу йиғинға д у қ мәхсус мәктуп әвәтип, хитай демократик күчлирини 1989-йилидики тйәнәнмен қирғинчилиқини унутмиғанға охшаш 2009-йили шәрқий түркистанда йүз бәргән "5-июл үрүмчи қирғинчилиқи" кәби қанлиқ вәқәләрниму унутмаслиққа чақирған һәмдә хитай мустәбит һакимийитиниң уйғурлар үстидин йүргүзүватқан җаза лагерлири сияситигә актип қарши турушни тәләп қилған.

Бу йиғинға д у қ рәисигә вакалитән иштирак қилған баянатчи дилшат решитниң билдүрүшичә, йиғинда уйғурлар вә җаза лагерлири мәсилисиму күнтәртипни игилигән. У сөзидә уйғур дияриниң нөвәттики вәзийити һәмдә җаза лагерлири мәсилисини нуқтилиқ оттуриға қоюп өткән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт