Чәтәлләрдики уйғур яшлири нәзиридә «5-июл үрүмчи вәқәси»

Мухбиримиз меһрибан
2020-07-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
8-Июл күни «америка уйғур бирләшмиси» ниң уюштурушида «яшлар авази: 5-июл үрүмчи қирғинчилиқи вә униң тәсири» темисида тор йиғини ечилди. 2020-Йили 8-июл.
8-Июл күни «америка уйғур бирләшмиси» ниң уюштурушида «яшлар авази: 5-июл үрүмчи қирғинчилиқи вә униң тәсири» темисида тор йиғини ечилди. 2020-Йили 8-июл.
Social Media

8-Июл күни «америка уйғур бирләшмиси» ниң уюштурушида «яшлар авази: 5-июл үрүмчи қирғинчилиқи вә униң тәсири» темисида тор йиғини ечилди. Йиғинға риясәтчилик қилған яш уйғур паалийәтчиси ирадә қәшқәри 9-июл күни радийомиз зияритини қобул қилип, мәзкур тор йиғиниң орунлаштурулуш җәряни, йиғин қатнашчилири вә йиғин күнтәртипи һәққидә мәлумат бәрди.

Йиғинда уйғуршунас тәтқиқатчилардин амеркадики җорҗи тавин университетиниң профисори доктур шан робертс әпәнди тунҗи болуп сөз нөвити елип, «5-июл вәқәси» ниң алди-кәйнидики хитай һөкүмитиниң уйғур сиясити һәққидә өзиниң тәтқиқати вә қарашлирини оттуриға қойған.

Шан робертс әпәнди алди билән хитай һөкүмитиниң 1949-йили уйғур диярини бесивалған буянқи һәрқайси дәврләрдә уйғурларға қаратқан сиясий баштурушта қолланған сиясий тактекилири һәққидә тәпсили мәлумат бәргән. У сөзидә хитай һөкүмитиниң кейинки йилларда, йәни 1990-йилдин кейин дәсләп уйғурларни «бөлгүнчилик» қалпиғи кийгүзүп бастурған болса, 2000-йиллардин кейин, йәни америкада йүз бәргән «11-сентәбир вәқәси» дин кейин ғәрп дунясида башланған «тероризимға қарши күрәш» тин пайдилинип, уйғурларға «ислам тероризими» қалпиқини кийдүрүп, бастурушни күчәйткәнликини, 2009-йили үрүмчидә йүз бәргән «5-июл наразилиқ намайиши» дин кейин, болупму, 2017-йилдин кейин пүткүл уйғур милләтигә қарита омумиййүзлүк етник қирғинчилиқ елип барғанлиқи қатарлиқ әһвалларни баян қилған.

Дериһер университетиниң ярдәмчи профессори реекка клозий ханим «5-июл вәқәси» дин кейин, америкаға оқуш үчүн кәлгән уйғур оқуғучилар һәққидики издиниши вә тәтқиқатлирини оттуриға қойған.

Ребекка клозий ханим 2009-йилдин 2016-йилиға қәдәр америкаға оқуш үчүн кәлгән яш уйғур оқуғучиларниң тезликтә көпәйгәнликини билдүргән. У сөзидә 18-20 яш әтрапидики бу уйғур оқуғучиларниң 2017-йили башланған уйғур дияридики зор көләмлик тутқундин кейин ата-анилири билән учур алақиси үзүлүп, иқтисадий мәнбәсиниң қалмиғанлиқини, уларниң роһи җәһәттә еғир бесимға учраш вә хитай һөкүмитиниң чәтәлләргә узарған қара қолиниң тәһдитигә дуч келиштәк еғир әһвалларда қалғанлиқини әмәлий мисаллар арқилиқ баян қилған.

Йиғин риясәтчиси ирадә зияритимизни қобул қилип, йиғинға тәклип қилинған уйғуршунаш доктур шан робертс вә ребекка клозий ханим оттуриға қойған мәсилиләр һәққидә тохталди.

Ирадә қәшқәри баянида доктур шан робертсниң йиғинда хитай һөкүмитиниң «5-июл үрүмчи вәқәси» ниң алди-кәйнидики уйғурларға қаратқан сияситидә түптин бурулуш болғанлиқини оттуриға қойғанлиқини, ребекка клозий ханимниң америкадики уйғур оқуғучилар дуч келиватқан маддий вә роһий қийинчилиқлар һәққидә мәлумат бәргәнликини чүшәндүрүп өтти.

«яшлар авази: 5-июл үрүмчи қирғинчилиқи вә униң тәсири» намлиқ тор йиғинида йәнә америка, канада қатарлиқ дөләтләрдә чоң болған уйғур яшлиридин канададики зумрәтай әркин билән америкадики зулқәйдә мәмәт өзлириниң «5-июл үрүмчи вәқәси» мәзгилидә уйғур диярида көргән әһвалларни баян қилған.

Риясәтчи ирадә қәшқәри бу икки яшниң охшимиған нуқтидин өзлириниң балилиқ дәвридә үрүмчидә көргән «5-июл үрүмчи вәқәси» һәққидики нәқ мәйдан тәсирати вә бу тәсиратниң уларниң қәлбидә қалдурған җараһәтлирини баян қилип өткәнликини, бу вәқәниң уларниң кейинки чағларда яш уйғур актиплиридин болуп йетишип чиқишиға күчлүк тәсир көрсәткәнликини илгири сүрди.
Ирадә қәшқәри йәнә уйғуршунас тәтқиқатчилар вә уйғур яшлириниң «5-июл үрүмчи вәқәси» һәққидики баянлиридин кейин, йиғин қатнашчилири сориған соалларға җавап берилгәнликини билдүрди. 

Юқириқи аваз улинишидин тәпсилатини аңлиғайсиләр.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт