Bir shahitning "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" heqqidiki bayanliri (2)

Muxbirimiz sada
2019-07-11
Élxet
Pikir
Share
Print
Uyghurlarning tinchliq namayishini basturush üchün ürümchige kirgen xitay qoralliq eskerliri. 2009-Yili 5-séntebir, ürümchi.
Uyghurlarning tinchliq namayishini basturush üchün ürümchige kirgen xitay qoralliq eskerliri. 2009-Yili 5-séntebir, ürümchi.
AP

Bügünki zaman Uyghur tarixidiki untulmas qanliq weqe - "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning yüz bergenlikige 10 yil bolghan bolsimu, muhajirette yashawatqan bezi Uyghur shahitlarning 10 yil ilgiriki shu küni öz közliri bilen körgen-bilgenliri izchil otturigha chiqmaqta. Ularning guwahliq sözliri muhajirettiki Uyghur jem'iyitige shu qanliq kéchini dawamliq eslep turushqa ündimekte.

Aldinqi san programmimizda gollandiyede yashawatqan Uyghur közetküchi asiye xanim 2009-yili 5-iyul künidiki namayishning rawaji, kishiler topi arisida tuyuqsiz peyda bolup qalghan bir nechche kishining bashqilarni qalaymiqanliq chiqirishqa küshkürtüshi, yolning boyidiki jesetler, shu küni kéchide tuyuqsiz tokning üzülüshi we pütün bir kéche dawamlashqan oq awazi qatarliq inchike nuqtilardin tepsiliy melumat bergenidi.

Söhbitimizning bügünki sanida asiye xanim 5-iyuldin kéyinki özgirishler heqqide tepsiliy toxtilidu.

Asiye xanimning ilgiri sürüshiche, shu mezgillerde Uyghur diyarida wezipe ötewatqan Uyghur aptonom rayonluq partkomning sabiq sékrétari wang léchüen "5-Iyul weqesi" din kéyin bir téléwiziye nutqi sözligen we bu weqeni Uyghurlarning meqsetlik chiqarghanliqi hem xitaylarning buning üchün Uyghurlardin intiqam élishi kéreklikini isharet qilghan. Shuningdin kéyin Uyghurlar bilen xitaylar arisida til bilen ipadilep bergili bolmaydighan bir ziddiyet peyda bolghan.

Asiye xanim söhbet dawamida "5-Iyul weqesi" din kéyin iz-déreksiz ghayib bolghan ikki Uyghur heqqidimu toxtilidu. Uning éytip bérishiche, bu ikki Uyghurning biri jenubiy qowuq etrapida ishleydiken. 5-Iyul küni kechte u ishtin chüshüp öyge qaytiwatqinida, xitay herbiylerning Uyghurlargha qaritip oq chiqirishigha udul kélip qalghan we putigha oq tegken. Shuning bilen u Uyghur aptonom rayonluq xelq doxturxanisigha apirilghan. Halbuki doxturlar uni dawalashning ornigha saqchigha melum qilghan. Netijide u xitay saqchiliri teripidin tutup kétilgen we shuningdin kéyin xewiri bolmighan.

Yene bir Uyghur bolsa shinjang uniwérsitétida oquydighan oqughuchi bolup, 5-iyul küni "Mektepke barimen" dep chiqip ketkenche qaytip kelmigen we iz-déreksiz ghayib bolghan.

Yuqiri ulinishtin asiye xanim bilen ötküzgen söhbitimizning 2-qismini anglighaysiler.

Toluq bet