Ana tilda yéziqchiliq kursliri perzentlerning alqishigha érishmekte

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2021-05-19
Share
Ana tilda yéziqchiliq kursliri perzentlerning alqishigha érishmekte Ziyaritimizni qobul qilghan Uyghur ana til sinipi 4-yilliq oqughuchisi akif Uyghur. 2021-Yili 18-may, türkiye.
RFA/Azigh

Xitay hökümitining Uyghur élidiki basturush we qirghinchiliq siyasetliri tüpeyli Uyghur edebiyati we medeniyiti qattiq buzghunchiliqqa uchrawatqanliqi shikayet qilinmaqta. Uyghur élidiki medeniyet-sen'et pa'aliyetliri qattiq cheklimige we buzghunchiliqqa uchrawatqan bügünkidek künde, mutexessisler muhajirettiki Uyghurlarning edebiyat-sen'et pa'aliyetlirini rawajlandurush we milliy medeniyet izbasarlirini yétishtürüsh we terbiyelesh xizmetlirining muhimliqini tekitlimekte.

Ghazi uniwérsitéti qedimki Uyghur tili we edebiyati kespining magistir aspiranti mehmud yasin ependim ziyaritimizni qobul qilip, Uyghur edebiyatining nöwettiki texirsiz weziyiti toghrisida tepsiliy toxtaldi.

Ana til tor mektipi teshkilligen ana til yéziqchiliq kursining oqughuchiliri teripidin hazirlan'ghan eserler. 2021-Yili 18-may, türkiye.

Uyghur ana tili tor mektipi Uyghur perzentlirining ana tilda yéziqchiliq we ijadiyet pa'aliyetlirini rawajlandurush üchün ana tilda edebiyat kursliri échip, Uyghur perzentlirini yéziqchiliq we Uyghur edebiyat dersliri bilen terbiyelep kéliwatqan bolup, mezkur terbiyelesh kurslirining yétekchilikide Uyghur perzentliri ana tilida ijadiyet eserlirini otturigha chiqarmaqta.

Uyghur ana til tor mektipi bu sahede konkrét xizmet élip bériwatqan ma'arip qurulushliridin béri bolup, Uyghur ana til tor mektipining ilmiy mudiri ziyaritimizni qobul qilip mezkur mektepte ana til edebiyati jehettin terbiyeliniwatqan oqughuchilarning ijadiyet qilghudek sewiyege kelgenlikini, Uyghur balilar zhurnallirining balilarning sewiyesini ashurushta we meniwi éhtiyajini qandurushta muhim rol oynawatqanliqini éytti.

Mezkur mektepning mes'ulliridin muyesser abdul'ehed(xendan) xanim dawamliq bu xil yéziqchiliq kursliri we yazghuchilarning léksiyeliri arqiliq balilarni terbiyelesh, yilliq pilan bilen balilarning öz qelimide yazghan yaki terjime qilghan kitablirini neshr qildurush, edebiyatqa da'ir türlük pa'aliyetlerni orunlashturush qatarliq konkrét xizmetlerni teshkillesh pilanining barliqini éytti.

Ana til tor mektipi teshkilligen ana til yéziqchiliq kursining oqughuchiliri teripidin hazirlan'ghan eserler. 2021-Yili 18-may, türkiye.

Közetküchilerning qarishiche, xitayning Uyghur élidiki medeniyet buzghunchiliqi we qirghinchiliq siyasiti milliy kimlikning mewjudiyiti we Uyghur edebiyat-sen'itining tereqqiyatini cheklep kéliwatqan bügünkidek künde, muhajirettiki Uyghur perzentlirini terbiyelesh we yétishtürüsh Uyghur edebiyatining mewjutluqini qoghdashta muhim xizmet hésablinidiken.

Edebiyattiki talant igilirini bayqash, ulargha qabiliyitini tereqqiy qilduridighan purset we téximu kengri bir sehne yaritip bérish meqsitide, "Uyghur ana til tor mektipi" yétekchilikide dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghur bala yazghuchilar üchün bir jem'iyet qurush pilanlan'ghan bolup, muyesser abdul'ehed (xendan) xanim mezkur jem'iyetni qurushtiki meqset heqqide toxtilip mundaq dédi:

"Bu jem'iyetni qurushtiki meqsitimiz jem'iyettiki talant igilirini bayqash, ularning qabiliyitini tereqqiy qilduridighan purset we kengri sehne yaritip bérishtur. Biz balilar zhurnalliri arqiliq balilargha yazidighan, oquydighan sehnilerni we shara'itlarni yaritip bériwatimiz. Lékin, bularni yéterlik bolmidi dep qaraymen. Chünki til-yéziqimiz wetinimizde yoqilishqa yüzliniwatqan bügünkidek künde, qiliwatqan ishlirimizda toxtap qalmay dawamliq tirishishimiz, dawamliq küchishimiz kérek. Balilirimizning sehnisimu bashqilarning sehnisidin téximu kengri bölüshi kérek".

Biz mezkur mektepning oqughuchisi akifni ziyaret qilduq, akif mezkur mektepning özining Uyghur tilida yéziqchiliq qilish jeryanida köp paydiliq bolghanliqini, yéziqchiliq qilish dawamida yoluqqan mesililerni hel qilishta Uyghur ana til mektipide alghan derslirining intayin muhim rol oynighanliqini éytti.

Uyghur ana tili tor mektipi ötken yili 8-ayda qurulghan. Mezkur mektep, sistémiliq tor Uyghur ma'arip qurulushliridin béri bolup, özliri teshkilligen balilar zhurnalliri, Uyghur edebiyat sinipi, Uyghur ana til sinipi we türlük Uyghur tilidiki oqutushlar arqiliq balilarning Uyghur tilidiki ma'arip éhtiyajini qamdap kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet