Абидин дамолламниң тирикиму, кесәл һалиму вә мейитиму хитайниң дөләт бихәтәрликигә тәһдит саналған

Вашингтондин мухбиримиз шөһрәт һошур тәйярлиди
2024.02.27
Abidin-damollam-1024 Атушниң үстүн атуш йезиси қайрақ кәнтидики мәһәллә мәсчитиниң имами абидин дамоллам. (Вақти орни ениқ әмәс)
Марийә мәмәт

Ениқлашлиримиздин мәлум болушичә, 96 йешида түрмидә җан үзгән абидин дамолламниң нормал һаятила әмәс, кесәл һалитиму, һәтта мейитиму хитайниң дөләт бихәтәрликигә тәһдит саналған. Шуңа уни қамақхана сиртидики дохтурханида давалинишқа йол қойған хитай әмәлдар вәзиписидин елип ташланған болса, җан үзгәндә мейити аилисигә тапшурулмаслиқ билән бирликтә униң мусибәтлик аилиси назарәт астиға елинған. Төвәндә мухбиримиз шөһрәт һошурниң бу һәқтә тәйярлиған пирограммиси диққитиңларда болиду.

96 Йешида түрмидә җан үзгән абидин дамолламниң америкадики нәвриси марийә мәмәт ханимниң баян қилишичә, мәрһум хитайниң “мәдәнийәт зор инқилаби” дәвридә еғир күрәшкә тартилғандин башқа, 1990-йилларда уйғур елиниң һәрқандақ бир йеридә қаршилиқ һәрикити йүз бәрсә, у вәқәгә четишлиқ дәп қарилип көп қетим сорақ қилинған һәм қамақта ятқан. Мәлум болушичә, униң имамәтчилик вә мудәррислик (диний устазлиқ) қилған нормал диний һаятила әмәс, униң дохтурханида ятқан кесәл һалитиму хитайниң дөләт бихәтәрликигә тәһдит дәп қаралған. Нөвәттә хитайниң мәмликәтлик сот һөкүмнамилири тор бетидә сақлинип туруватқан бир һөкүмнамидә баян қилинишичә, у 2018-йили лагердики мәзгилдә ағрип қалғинида лагер сиртидики бир дохтурханида 50 күнчә давалинишиға йол қоюлған. 2019-Йилиға кәлгәндә, мәрһумниң шу қетимлиқ давалинишиға йол қойған хитай әмәлдар соң кәйсәй, хизмәттә мәсулийәтсизлик қилиш билән әйиблинип җазаланған. Бу җаза һөкүмидә йәнә шәрһлинишичә абидин дамоллам сиртта даваланған шу 50 күн ичидә, көп санда хәтәрлик кишиләр билән алақилишип, дөләт бихәтәрликигә зиян йәткүзгән.

Марийә мәмәт ханим, бу һәқтики соалимизға бәргән язма җавабида, мәрһум давалиниватқан мәзгилидә пәқәт бурунқи талиплириниң миллий қаидә-йосун бойичә, уни йоқлиған болуши мумкинликини, мушу йоқлинишниңму хитайни биарам қилғанлиқини илгири сүриду. Атуштики алақидар сақчилар, абидин дамоллам давалиниватқан мәзгилидә көрүшкән кишиләрниң ким икәнлики һәққидики соалимизға җаваб бәрмиди.

Мәзкур һөкүмнамидә “диний әсәбийликниң тәрғибатчиси” вә “нуқтилиқ тәрбийәләш вә өзгәртиш обйекти дәп тилға елинған абидин дамоллам, түрмидә җан үзгәндин кейин, униң мейитиму дөләт бихәтәрликигә хәвплик дәп қаралған. Шуңа униң җәсити аилисигә қайтурулмайла қалмастин, мәрһумниң аилисиниң нәзир қатарлиқ мурасимларни өткүзүшигә йол қоюлмиған вә мусибәтлик аилә мәһәллә сақчи хадимлири тәрипидин икки һәптичә назарәт қилинған.

Юқириқи сот һөкүмидә абидин дамолламниң давалинишиға йол қойған хитай әмәлдарниң 2001‏-йилидин 2018‏-йилиға қәдәр 30 қетимдин артуқ, җәмий 3 милйон йүәндин артуқ пара йегәнлики пакитлири билән қәйт қилинған. Бу учурлардин мәлум болушичә, абидин дамолламниң тирикиму, кесәл һалитиму вә мейитиму дөләт бихәтәрликигә тәһдит саналған болса, хитай әмәлдар соң кәйсәй, пәқәт дөләтниң қирғинчилиқ сияситини иҗра қилишта пассиплиқ қилған чеғидила, яримас вә гунаһкар дәп қаралған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.