“Yershari teminlesh zenjiridiki amérika-xitay riqabiti” mawzuluq ispat anglash yighini ötküzüldi

Muxbirimiz irade
2022.06.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
“Yershari teminlesh zenjiridiki amérika-xitay riqabiti” mawzuluq ispat anglash yighini ötküzüldi “Amérika-xitay iqtisad we bixeterlikni bahalash komitéti” ning yighinida mezkur komitéti ezasi, kéngesh palata ezasi karté gudwin (Carte Goodwin) söz qilmaqta. 2019-Yili 31-iyul.
c-span.org

Amérika-xitay arisida siyaset we soda sahesidiki her türlük ixtilaplarning artishigha egiship teminlesh zenjirliride xitaygha béqinip qélishtek weziyetke xatime bérish nöwette amérikadiki siyaset we soda sahesi ortaq köngül bölüwatqan mesilige aylandi. Amérikaning dölet bixeterlikige munasiwetlik mehsulat ishlepchiqirishida asasen dégüdek xitaygha qarap qalghanliqining korona wirusi yuqumi mezgilide toluq namayan bolushi, bundin bashqa yene xitay hökümitining Uyghurlargha qaritiwatqan mejburiy emgiki sewebidin xitayda yasiliwatqan mallarning asasen dégüdek mejburiy emgek bedilige kelgen bolushi we netijide xelq'ara teminlesh zenjirining qul emgiki bilen bulghinishidek mesililer amérika qatarliq gherb démokratik ellirini teminlesh zenjirlirini qaytidin oylishish, uni bashqa dölet yaki rayonlargha tarqaqlashturush, jümlidin xitaygha béqinip qélishtek weziyetke xatime bérishke mejbur qiliwatqanliqi melum.

Amérikaliq siyasetchilerning buni amérikaning dölet bixeterlikining teqezzasi dep qarawatqanliqi 9-iyun küni amérika dölet mejliside ötküzülgen “Yershari teminlesh zenjiridiki amérika-xitay riqabiti” mawzuluq ispat anglash yighinida yenimu aydinglashti. Mezkur ispat anglash yighini dölet mejlisi qarmiqidiki “Amérika-xitay iqtisad we bixeterlikni bahalash komitéti” (The U. S. -China Economic and Security Review Commission) Teripidin oronlashturulghan bolup, yighinda aldi bilen mezkur komitéti ezasi, kéngesh palata ezasi karté gudwin (Carte Goodwin) söz qildi.

U sözide xitayning iqtisadining éshishigha egiship, xitay kompartiyesining özining dölet shirketlirini meqsetlik qollash, emma chet'el shirketlirining xitay bazirigha kirishige cheklime qoyush we téximu keng istratégiyelik heriketler arqiliq yershari qimmet zenjirining yerliklishishi we merkezlishishini ilgiri sürüsh hemde teminlesh zenjirlirini xitaygha merkezleshtürüsh üchün üchün herxil ziyanliq wasitilerni qollan'ghanliqini bildürgen. U mundaq dédi:

“Bügünki kün'ge kelgende, bizning nurghun halqiliq matériyallirimiz we istémal buyumlirimiz-dora yasashtin tartip, sérek topighiche, eqliy iqtidarliq téléfon we kompyutérghiche xitaydin kélidighan boldi. Yérim ötküzgüch qatarliq bashqa nurghun halqiliq teminlesh zenjiri sherqiy asiyadin ötidu. Xitayning sherqiy asiya rayonidiki künséri küchiyiwatqan jughrapiyelik merkez bolush siyasiti bu rayonlardiki teminlesh torining köpinchisining yenila xitay bilen zich baghlinishliq ikenlikidin dérek béridu. Béyjingning künséri küchiyiwatqan tajawuzchiliq we iqtisadiy ornini qoral ornida ishlitish arzusi, halqiliq teminlesh zenjirlirining xitay ichi we uning chégrasi etrapigha merkezliship qélishi amérika üchün künséri zoriyiwatqan bixeterlik tehditi peyda qilmaqta”

Kéngesh palata ezasi karté gudwin sözi dawamida hazir hökümet, sana'et we soda sahesidiki nurghun kishilerning halqiliq teminlesh zenjirige kapaletlik qilish mesilisining ehmiyitini künséri chüshinip yétiwatqanliqini, mana buning ehmiyitini tonushningmu mesilini hel qilishtiki birinchi muhim qedem bolup hésablinidighanliqini eskertti.

U yene mundaq dédi:

“Mustebit döletlerning jughrapiyewi-siyasiy tehditining künséri küchiyishige egiship, amérika choqum jiddiy heriketlinishi we teminlesh zenjirliridin kélidighan xewpke qarshi küchlinishi kérek. Hazir bashqa döletlermu xitayning öz iqtisadidiki tesirini azaytishqa tirishiwatidu. Emma xitay kompartiyesi rehberliri bolsa özining yer shari teminlesh zenjiridiki ornini qoghdap qélishqa tirishiwatidu. Xitay re'isi shi jinping bir nutqida xitayning teminlesh zenjiridiki ornini halqiliq peytte buzushqa bolmaydu, dep otturigha qoydi. Biz bügün mana bu mesililerge qandaq taqabil turushni muzakire qilimiz”.

Kéngesh palata ezasi karté gudwinning sözi ayaghlashqandin kéyin amérika-xitay iqtisad we bixeterlikni bahalash komitéti komissarlirining biri bolghan bob borokof (Bob Borochoff) söz qildi. U sözide bu yighinning yersharidiki teminlesh zenjiri muqimiszliqqa duch kélip, qacha yuyush mashinisining zapchasliridin tartip mikro özeklergiche, amérika armiyesining bashqurulidighan bomba bilen teminlinishigiche bolghan barliq muhim sahelerge tesir körsitiwatqan bir muhim peytte ötküzülgenlikini tekitlidi.

U sözide teminlesh zenjirlirining xitaygha yötkilishi netijiside amérikadiki ishlepchiqirish bazilirining aziyip ketkenlikini, amérikaliqlar mallarni erzan bahada sétiwalalaydighan bolghan bolsimu, emma uzun muddette buning xitaygha béqinip qélishtek murekkep bir aqiwetni shekillendürgenlikini bayan qildi.

U sözide mundaq dédi: “Amérikada ishlepchiqirishning aziyishi kichik we chong karxanilarning yéngi mehsulatta yéngiliq yaritish pursitini azaytip, her xil yashtiki amérikaliqlarning ishqa orunlishish pursitige ziyan yetküzdi. Muhimi, xitaydiki ishlepchiqirishqa heddidin ziyade tayinish dölette bixeterlik endishisini peyda qildi. Mesilen, xitay amérika mudapi'e sistémisini qurushta ishlitilidighan muhim matériyallarning teminlesh zenjirining bir qismini igilidi. Amérika mudapi'e sana'iti bazisi armiyemizning urush mezgilide muweppeqiyet qazinish üchün kéreklik bolghan barliq nersilerning bolushigha kapaletlik qilishta intayin muhim rol oynaydu. . . Buning üzülüp qélishi amérika armiyesining qudritige éghir tesir yetküzidu”.

U sözi axirida amérikaning dölet ichidiki ishlepchiqirishni eslige keltürüshining zörürlükini tekitlep mundaq dédi: “Amérika choqum dölet ichidiki mustehkem ishlepchiqirish bazisini eslige keltürüshi hemde ittipaqdashlar bilen masliship, téximu köp xil we bixeter teminlesh zenjirlirini berpa qilishi kérek”.

9-Iyun künidiki bu ispat anglash yighinida amérikada bu sahede tonulghan mutexessisler, tetqiqatchilar we soda sahesining wekilliri qatnashqan bolup, ular teminlesh zenjirining chidamchanliqini kücheytish siyasiti, amérika hökümitining mudapi'e we halqiliq téxnikilardiki teminlesh zenjirige kapaletlik qilishtiki köz qarishi, amérikaning mudapi'esige da'ir halqiliq teminlesh zenjirini qoghdash qatarliq témilar boyiche doklat bergen we özining tekliplirini otturigha qoyghan.

Mutexessisler sözliride amérikaning teminlesh zenjirliride duch kéliwatqan xewpning bu qétim COVID-19 yuqumi bilen roshen ashkarilan'ghanliqini eskertti we amérikaning xitaygha béqinip qélishni azaytish üchün heriket qilishi kérekliki, buning üchün élishqa tégishlik zörür qedemlerni tashlishi kéreklikini bildürdi.

Mutexessisler sanliq melumatlar we tetqiqat netijiliri asasidiki doklatlirida amérikada ishchi qoshunini yéـtishtürüsh, terbiyelesh, amérika shirketlirini qollash, halqiliq sahelerge sélinidighan mebleghni köpeytish, teminlesh zenjirlirini yötkesh we köp xillashturush, kanada we méksika bilen hemkarliqni kücheytip ishlepchiqirish küchlirini asiyadin amérikagha yötkesh qatarliq tekliplerni bergen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet